VREMEPLOV
2011 - 2015
2011
Januar 2011
01.januar 2011.
Umro češki političar i novinar, čehoslovački disident Jirži Dinstbir, nekadašnji izvestilac za ljudska prava u bivšoj Jugoslaviji. (1937-2011 -73-) Dinstbir je sa Havelom bio jedan od vođa „plišane“ revolucije 1989, a 1989-1992. bio je ministar spoljnih poslova Čehoslovačke.
10.januar 2011.
Umro srpski (jugoslovenski) fudbaler Borivoje Bora Kostić, igrač Crvene Zvezde, reprezentativac, jedan od najboljih strelaca srpskog i jugoslovenskog fudbala uopšte. (1930-2011 -80-) U bivšoj Jugoslaviji dve sezone bio je najbolji strelac lige 1958/59. i 1959/60. Za 14 godina igranja u „crveno belom“ dresu ostvario je najveće domete: odigrao je ukupno 580 utakmica i postigao 539 golova. Bora Kostić je držao jedan rekord u Zvezdi punu 61 godinu. Postigao je najbrži gol na prvoj utakmici za crveno-bele posle tri minuta i četrdeset dve sekunde.
24.januar 2011.
Ubijeno 35 i ranjeno 180 ljudi u eksploziji na moskovskom aerodromu „Domodedovo“ kada je bombaš samoubica aktivirao eksploziv.
Februar 2011
15.februar 2011.
U Libiji počeli veliki protesti protiv vladavine pukovnika Muamera el Gadafija koji će na kraju završiti do njegovog svrgavanja i brutalnog ubistva te izbijanja građanskog rata. Najpre je hiljade ljudi protestvovalo u Bengaziju, a onda su se protesti proširili na celu zemlju. Režim je odgovorio nasiljem. Gadafi je poslao snage bezbednosti na demonstrante i održao prilično zbunjujuće govore, kao na primer 22. februara te godine kada je rekao: „Istorija, otpor, oslobođenje, slava i revolucija. Ja nisam predsednik, kojeg možete oduvati protestima." Ali, protivnici režima su se već odavno naoružali uz naravno svesrdnu podršku Zapada. Gadafi je pobegao i skrivao se narednih šest meseci - do 20. oktobra 2011. kada je pronađen. Naoružani pobunjenici su ga izvukli iz skrovišta i najbrutalnije zlostavljali pre nego što je ubijen, nedaleko od rodnog Sirta.
28.februar 2011.
Umrla Džejn Rasel američka filmska diva, glumica koja je, uz Merlin Monro verovatno bila najveći seks simbol Holivuda. (1921-2011 -89-) Proslavila se četrdesetih godina XX veka filmom "Odmetnik", koji je zbog senzualnih scena skoro tri godine bio pod udarom cenzure. Upamćena je i po filmovima "Bledoliki" u kojem je glumila sa Bobom Houpom i "Muškarci vole plavuše" sa Merilin Monro
Mart 2011
11.mart 2011.
U katastrofalnom zemljotresu magnitude 9 stepeni i njime uzrokovanom cunamiju, visine gotovo 10 metara, poginulo oko 20.000 ljudi i izazvana havarija nuklearne elektrane u Fukušimi. Zemljotres je je pogodio severoistok Japana i progutao cela naselja duž obale. Prva havarija nuklearne elektrane u Fukušimi dogodila se sutradan, a potom su usledile nove narednih dana.
12.mart 2011.
Umro američki džez bubnjar Džo Morelo, član proslavljenog kvarteta Dejva Brubeka. (1928-2011 -82-) Morelo je s Brubekovim kvartetom svirao neka od najznamenitijih džez ostvarenja svih vremena, poput „Take Five“. Njihov album „Time out“ bio je prvi džez album koji je prodat u više od milion primeraka. Bio je proglašen za najboljeg bubnjara u izboru časopisa „Daunbit“.
19.mart 2011.
Započelo bombardovanje Libije, s ciljem podrške pobunjenicima na terenu i svrgavanja režima Moamera Gadafija. Akcijama francuskih aviona i ispaljivanjem krstarećih raketa sa američkih i britanskih ratnih brodova i podmornica započela je vazdušna vojna intervencija u Libiji, s ciljem da se sprovede zona zabrane leta, i "zaštite civili, na osnovu odluke Saveta bezbednosti UN.
23.mart 2011.
Umrla britansko-američka filmska glumica Elizabet Tejlor, holivudska legenda, jedna od najvećih filmskih zvezda uopšte. (Rođena: London/Engleska/Ujedinjeno Kraljevstvo 27.februar 1932. - Umrla: Los Anđeles/Kalifornija/SAD 23.mart 2011.) Njeni roditelji poreklom su bili iz Kanzasa, SAD. Otac joj je bio trgovac umetničkim delima a majka bivša glumica. Sa tri godine Elizabet je počela da pohađa časove baleta. Ubrzo nakon početka Drugog svetskog rata roditelji su odlučili da se vrate u Sjedinjene Američke Države, u Los Anđeles, gde su živeli roditelji Elizabetine majke. Debitovala je 1942. u filmu "Lesi se vraća kući", postavši svetski poznata zvezda već kao devojčica. Posebno je upamćena po ulogama u klasicima kao što su “Kleopatra”, “Mačka na usijanom limenom krovu” i “Ko se boji Virdžinije Vulf?”(Oskar). Na vrhuncu slave nalazila se tokom 50-ih i 60-ih, kada je četiri puta za redom, bila je nominovana za Oskara, koji je dobila 1961. a drugi put šest godina kasnije. Elizabet Tejlor je decenijama bila jedna od najpopularnijih filmskih zvezda i svaki događaj iz njenog života bi bio medijski propraćen. Živela je glamurozno i imala buran ljubavni život. Udavala se osam puta, od toga dva puta za Ričarda Bertona. Bila je borac za ljudska prava, osnivač fonda za borbu protiv side, modna i gej ikona. Sve do svoje smrti je navođena kao jedina živa zvezda starog Holivuda. Njen zaštitni znak su bile njene oči ljubičaste boje. Neki od filmova u kojima je igrala tokom svoje šezdesetogodišnje karijere: "Mesto pod suncem", "Ajvanho", "Staza slonova", "Drvo života", "Džin", "Baterfild 8" (Oskar), "Hotel Internacional", "Iznenada prošlog leta", "Ukroćena goropad", "Dr Faust", "Odsjaj u zlatnom oku", "Tajna ceremonija" itd.
1932-2011
79
April 2011
09.april 2011.
Umro američki filmski režiser, producent i scenarista Sidni Lumet, jedan od vodećih reditelja druge polovine XX veka. (1924-2011 -86-) Režirao je više od 40 filmova. Pet puta bio je nominovan za Oskara, ali ga je dobio tek 2005. za životno delo. Filmovi: "Dvanaest gnevnih ljudi", "Pasje popodne", "Mreža", "Presuda", "Ubistvo u Orijent ekspresu", "Serpiko", "Dugo putovanje u noć".
11.april 2011.
U eksploziji bombe na stanici metroa u prestonici Belorusije Minsku, poginulo 15 osoba, a gotovo 300 povređeno. Teroristički akt, dogodio se na stanici metroa "Oktobarska" u samom centru Minska, na samo 100 metara od rezidencije predsednika te zemlje. Beloruske vlasti rasvetlile su docnije pozadinu nezapamćenog zločina u toj zemlji, i počinioci su kažnjeni.
14.april 2011.
Umro srpski (jugoslovenski) književnik i publicista Branimir Brana Crnčević, novinar i urednik "Ježa" i "Duge". (1933-2011 -78-) Rođen je 1933. godine u Kovačici. Njegov otac Đura Crnčević je bio Srbin iz Crne Gore, a preminuo je 1937. godine. Majka Vida se ponovo udala, pa su živeli u Rumi. Usled siromaštva u posledicama ratnih okolnosti, Brana je živeo po domovima za smeštaj srpskih izbeglica iz Nezavisne Države Hrvatske, najpre u Beogradu i potom u Mataruškoj Banji. Studirao je na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu. Pored Ježa i Duge objavljivao je kolumne u raznim časopisima među kojima su i NIN i Politika. Objavljivao je i knjige za decu. Crnčević se sa antikomunističkim stavovima isticao još u prvoj polovini 60-ih godina. Sa Slobodanom Miloševićem se upoznao nakon Osme sednice Centralnog komiteta Saveza komunista Srbije 1987. godine i uz povremene prekide bio njegov prijatelj. Kao kandidat Socijalističke partije Srbije je izabran za poslanika Savezne skupštine Savezne Republike Jugoslavije. Napustio je SPS nakon uvođenja sankcija Republici Srpskoj. Po odlasku Vojislava Šešelja u Hag učlanjuje se u Srpsku radikalnu stranku. Nakon stranačkog raskola, priklonio se krilu Tomislava Nikolića i Aleksandra Vučića, pa postao jedan od osnivača Srpske napredne stranke.
15.april 2011.
Hrvatski general Ante Gotovina osuđen pred Haškim sudom na 24 godine zatvora zbog ratnih zločina protiv srpskog stanovništva počinjenih tokom operacije "Oluja" avgusta 1995. U drugostepenoj presudi novembra 2012. Gotovina je potpuno oslobođen svih optužbi.
18.april 2011.
Umro hrvatski (jugoslovenski) glumac Ivica Vidović. (Rođen: Beograd/Kraljevina Jugoslavija/Srbija 10.maj 1939. - Umro: Zagreb/Hrvatska 18.april 2011.) Na pozorišnoj akademiji u Zagrebu diplomirao je 1963, nakon čega je radio u Hrvatskom narodnom kazalištu. Osim na pozorišnim daskama, Ivica Vidović je i na filmu ostvario niz velikih ostvarenja. Kao jedan je od najistaknutijih i najzanimljivijih filmskih glumaca koji su se pojavili u kasnim šezdesetim kontinuirano je nastupao na filmu sarađujući uspešno s rediteljima i starije i mlađe generacije. U jugoslavenski film unosi novi tip introvertnoga, u biti deziluzioniranog savremenoga urbanog junaka (odnosno antijunaka), zbunjene, nesnalažljive likove, marginalce i gubitnike... Ivica Vidović uspeo ih je sugestivnom interpretacijom učiniti privlačnim, bliskim i zapamtljivim svojim mladolikim izgledom, pomalo sporih, „melanholično-snenih reagovanja“. Osobito sugestivno tumači zbunjene, u prikazanim životnim i posebno političkim okolnostima, nesnalažljiv osobe. Tokom skoro 50 godina ostvario je niz značajnih filmskih ostvarenja... Ideal borca NOB-e u "Zasedi" (1969), „beketovskog“ junaka u iščekivanju u filmu "Idu dani" (1970), prigradskog marginalca (za šta je nagrađen Srebrnom arenom u Puli za ulogu Gliste u filmu Kužiš stari moj) (1973), intelektualca psihičkim terorom primoranog na kolaboraciju u "Prijekom sudu" (1978), te usamljene intelektualce u "Ritmu zločina" (1981) i "Čovjeku koji je volio sprovode" (1989). Posebnost u njegovu filmskom opusu predstavlja lik (sa crnohumornim karakteristikama) sovjetskog klizačkog šampiona u filmu "Misterije organizma" (1971).
1939-2011
71
Nagrađen je i Zlatnom arenom u Puli (2002) za epizodnu ulogu (Blaž) u filmu Fine mrtve djevojke. U kontekst stvorenog tipa potpuno se uklapa jedan od njegovih najpopularnijih likova - Servantes. Osobenjak i autsajderski pesnik Servantes, simbol izglobljenih duša iz TV-serije "Naše malo misto" i filma "Servantes iz našeg malog mista". Ove uloge su mu donele ogromnu popularnost, kao i kasnije naslovni lik u tv-seriji "Inspektor Vinko".
24.april 2011.
Umro indijski duhovni vođa Satja Sai Baba (Satjanarajan Radžu). (1926-2011 -84-) Bio je indijski guru, religijska figura i učitelj. Sledbenici ga opisuju kao avatara, duhovnog učitelja i čudotvorca. On sam je izjavio da je reinkarnacija sveca Sai Babe od Shirdija i često je detaljno opisivao život potonjeg. Takođe je u mladosti bio pesnik, pevač i pisac. Glavna uverenja Sai Babe - Ljubav prema svim bićima. Socijalna pomoć siromašnima, bednima i gladnima. Služiti čoveku jednako služiti Bogu. Držati vlastite želje pod merom i kontrolom. Inače čovek zaboravi na najvišu svest (Paratattva). Želje mogu postati zatvorska ćelija. Svet je iluzija (Maya), samo je Bog stvaran. Unutrašnje ja: svaki čovek je ustvari božanska svest (Atman) koji kroz individualni proces ima svoj "lični" razvoj. Meditacija. Prihvatanje svih religija. Pacifizam, tj. otpor svakom nasilju. "Pomozi uvek, ne povredi nikada". Takođe se preporučuje vegetarijanstvo i odbacivanje alkohola, cigareta i droga. U nekim knjigama, časopisima, snimiljenim intervjuima i člancima, sledbenici Sai Babe izveštavaju o raznim navodnim čudima koja se pripisuju njemu. U mnogim slučajevima, primećeno je da je navodno manifestovao vibuthi (sveti pepeo), a ponekad i hranu i male predmete kao što su prstenje, ogrlice i satove,
29.april 2011.
Umro srpski publicista, literata, istoriograf Borivoje Karapandžić - uz Lazu Kostića verovatno najplodnije pero srpske emigracije. (1921-2011 -89-) Politički se rano svrstao uz Zbor Dimitrija Ljotića. Bio je šef Propagandnog odeljenja Okružnog načelstva u Valjevu i prosvetar u jedinicama Srpskog dobrovoljačkog korpusa. Kao politički emigrant napustio je Srbiju 1944. i od 1950. živeo je u Klivlednu, SAD. Osim pisanja, bio je izuzetno aktivan i u crkvenom životu srpske emigracije, kao i poverenik manastira Hilandar, manastira Ravanica i drugih. Objavio je više od 30 knjiga, i redovno je objavljivao u nizu srpskih emigrantskih listova, poput Amerikanskog Srbobrana“, "Glasa kanadskih Srba“, "Iskre". Nosilac je priznanja za životno delo grada Klivlenda, bio je počasni član Udruženja književnika Srbije, nosilac ordena Svetog vladike Nikolaja.
Maj 2011
02.maj 2011.
U pakistanskom gradu Abotabadu, ubijen Osama bin Laden, lider islamske terorističke mreže Al Kaida i organizator, prema američkim tvrdnjama, napada na Njujork i Vašington 11. septembra 2001. kao i niza drugih terorističkih akcija motivisanih specifičnim versko političkim uverenjima. Rođen je u Saudijskoj Arabiji 1957. Sedamdesetih XX veka, kao tinejdžer, opredeljuje se za fundamentalističke islamske koncepcije. Učestvovao je u ratu mudžahedina protiv sovjetskih trupa u Avganistanu osamdesetih, tada uz podršku SAD, da bi se docnije opredelio i za borbu protiv SAD, kao i vrednosnog sistema čitavog savremenog Zapada.
Ubijen Osama bin Laden (Usama bin Muhamed bin Avad bin Ladin) saudijski multimilioner i vođa, prema tvrdnjama američkih vlasti, Al kaide militantne islamističke organizacije koja je izvela više terorističkih napada širom sveta - okrivljen je od strane zvaničnih američkih vlasti za napade na kule bliznakinje u Njujorku i zgradu Pentagona u Vašingtonu 11.septembra 2001.godine, što je on demantovao. (Rođen: Rijad/Saudijska Arabija 10.mart 1957. - Umro: - Abotabadu/Pakistan 02.maj 2011.) FBI ga je 1999. postavio među deset najtraženijih osumnjičenih zbog njegove umešanosti u napade na američke ambasade u Keniji i Tanzaniji 1998. godine. Nasledio je poslovni uspeh od svoga oca. Posedovao je građevinsku kompaniju, koja je prosperisala kroz bliske veze sa saudijskom kraljevskom porodicom. Bin Laden je došao u međunarodnu pažnju 1980-ih u Avganistanu zbog svoje uloge u avganistanskom otporu protiv sovjetske okupacije koja je izvršena 1979.godine. Tokom mladosti Bin Laden je prolazio kroz islamska fundamentalistička učenja, i gledao je na sovjetsku invaziju kao na neoprostivu agresiju na muslimane. Da pomogne otpor, Bin Laden je osiguravao novac i pomoć, gradio kampove za obuku, i dovodio veliki broj dobrovoljaca iz arapskih zemalja. 1988, pri kraju rata Bin Laden, zajedno sa Egipćaninom Ajmanom el Zavahrijem osniva Al Kaidu (arapski - baza), organizaciju koja, prema američkim zvaničnicima, povezuje i koordinira islamske fundamentalističke grupe širom sveta.
1957-2011
54
Međutim, britanski diplomata Robin Kuk izjavljuje : "Al-Kaida u doslovnom prevodu znači "Baza podataka". Bila je u početku kompjuterski fajl hiljadu mudžahedina koji su bili zavrbovani i pripremljeni od strane CIA za borbu protiv Rusa. Istina se ogleda u tome da ne postoji nikakva islamska armija ili teroristička grupa koju zovemo Al-Kaida. I svaki informisani oficir obaveštajac to zna. No, postoji propagandna kampanja čiji je cilj ubediti narod da postoji nekakva organizacija koja predstavlja đavola" i to sve zbog toga da bi naveli televizijske gledaoce na priznanje jedinstvenog međunarodnog liderstva u ratu protiv terorizma. Zemlja koja stoji iza te propagande jeste SAD." Ovaj citat je objavljen tek u decembru 2008. tri godine od njegove smrti. Naime, Kuk je naprasno umro nakon ove izjave od "srčanog udara". CIA je sponzorisala i obučavala avganistanske mudžahedine u njihovoj borbi protiv Sovjeta pa i Osamu bin Ladena koji je tada bio njihov čovek. Ipak, nakon terorističkog napada putničkim avionima 11.septembra 2001.godine, optužen je Osama bin Laden i na brzinu osmišljenog naziva, teroristička organizacija Al-kaida.
Bin Laden je odlučno odbio da ima ikakvog udela u ovom napadu i odmah je sugerisao da je napad na STC, 11 septembra, orkestriran od strane Cionista. BBC je objavio Bin Laden-ovu izjavu:"Ja nisam učestvovao u septembarskom napadu na SAD, niti sam išta znao o tome. U SAD postoji vlada unutar vlade. Amerika treba da potraži počinioce ovoga akta unutar sebe same, među ljudima koji žele da naprave od ovog veka - vek sukoba između Islama i hrišćanstva. Pitajte svoju tajnu vladu ko je počinio taj napad…američki sistem je pod totalnom kontrolom Jevreja, kojima je na prvom mestu Izrael, a ne Amerika."
Planerima rušenja neposlušnih režima je bio potreban izgovor da krenu na Avganistan mada im je potom glavni cilj bila Sirija, režim koji je prodavao naftu ali ne za petro-dolare. Da bi svrgnuo sirijski režim zvanični Vašington (koji inače igra u ritmu dirigentske palice globalističke oligarhije) AL-kaidi, protiv koje se navodno bori već 20 godina, tačnije zvaničnici Al- CIA-ide su se dosetili i promenili naziv te organizacije u ISIS. Pri tome treba još jednom pomenuti da je isti gestapo globalističke vlastele CIA uz podršku ostalih ogranaka poput Mosada i MI6 stvorio i tu toliko opevanu AL-Kaidu. Nakon Zalivskog rata činjenica da se američke snage nalaze na islamskom tlu i podrška Izraelu podstiču Bin Ladena na organizovanje teških napada protiv Zapada.
Njegova porodica ga se javno odrekla 1994. godine, neposredno pre nego što je Saudijska Arabija poništila njegovo državljanstvo. Bin Laden je svo vreme potom posvetio globalnoj borbi protiv Sjedinjenih Država. Godine 1998. bacio je fatvu pozivajući na smrt svih Amerikanaca bez obzira da li se radi o vojnim ili civilnim osobama, bez obzira na pol i starost. Nakon napada 11. septembra 2001. američke snage su pokrenule Rat protiv terorizma koji je izbacio Al Kaidu iz Avganistana i srušio talibansku vladu, čiji je duhovni vođa bio Mula Omar, koja je podržavala Bin Ladena. Tokom višegodišnjeg skrivanja Bin Laden je objavio niz snimljenih audio poruka osuđujući Sjedinjene Države i izazivajući veliko nezadovoljstvo u Vašingtonu. Osama bin Laden je, prema zvaničnim informacijama, ubijen u oružanom sukobu u Pakistanu, posle višegodišnje potrage. Mali tim američkih specijalaca iz redova Mornaričkih foka ubio je Bin Ladena u gradu Abotabad, oko 100 km severno od Islamabada. Amerikanci su bin Ladenovo telo sahranili u more.
03.maj 2011.
Rumunija i Sjedinjene Američke Države postigle sporazum o instaliranju NATO odbrambenog raketnog sistema na teritoriji Rumunije. Takozvani anetiraktni štit, izazvao je nezadovoljstvo u Rusiji, mada su SAD tvrdile da on nije uperen protiv te zemlje. NATO kao organizacija koja zastupa zapadnjačke interese, odnosno interese globalističke oligarhije i pored obećanja datog Rusiji nakon okončanja hladnog rata da se neće širiti i primati nove članice, je to obećanje po običaju prekršio izašavši na granice sa Rusijom preko baltičkih republika a kasnije i preko Finske da bi u međuvremenu vodio proksi rat sa Rusijom preko Ukrajine.
26.maj 2011.
_2.png){kind=small}
Uhapšen general i nekadašnji komandant Glavnog štaba Vojske Republike Srpske (1992—1995), Ratko Mladić, optužen za zločine tokom građanskog rata u Bosni i Hercegovini, od strane Haškog tribunala za bivšu Jugoslaviju. Ratko Mladić je uhapšen u selu Lazarevo (oko 80 km severoistočno od Beograda) u jutro 26. maja 2011, a vest o hapšenju je potvrdio tadašnji predsednik Srbije Boris Tadić, a zbog lošeg zdravstvenog stanja saslušanje je odloženo. Haški tribunal je podigao optužnicu protiv Mladića 1995. godine. Njegovo hapšenje i izručenje bilo je jedan od uslova otpočinjanja pregovora za pristupanje Srbije Evropskoj uniji u koju Srbija ni decenijama potom nije ušla usled neprekidne ucenjivačke politike te nadnacionalne globalističke megakorporacije; za informacije koje mogu doprineti Mladićevom hapšenju ponuđena je nagrada od 1 do 10 miliona evra. Mladić je uhapšen u Srbiji 26. maja 2011 a Haškom tribunalu je izručen 31. maja iste godine. U nekoliko gradova Srbije i Srpske su održani protesti protiv hapšenja. Suđenje je počelo 16. maja 2012. godine po 11 tačaka optužnice, uključujući i za masakr u Srebrenici. Prvostepenom presudom od 22. novembra 2017. osuđen je na doživotan zatvor, što je potvrdilo sudsko vijeća Mehanizma 8. juna 2021. godine.
27.maj 2011.
Posada američkog spejs šatla Endevor obavila poslednju od četiri planirane šetnje, čime je probijena granica od 1.000 sati provedenih u radu izvan Međunarodne svemirske stanice. Ovu 159. po redu svemirsku šestnju od početka misije Međunarodne svemirske stanice obavili su američki astronauti Majk Finki i Greg Čamitof.
31.maj 2011.
General i nekadašnji komandant Glavnog štaba Vojske Republike Srpske (1992—1995), Ratko Mladić, optužen za zločine tokom građanskog rata u Bosni i Hercegovini, izručen Haškom tribunalu za bivšu Jugoslaviju. Haški tribunal je u julu 1995. godine, nakon podizanja optužnice i njegovog odbijanja da se pojavi na sudu, izdao nalog za hapšenje Mladića, a u julu 1996. izdat je međunarodni nalog za hapšenje. U to vreme, Mladić je već napustio Bosnu i Hercegovinu. Ubrzo se pojavio u Beogradu, gde je u narednim godinama živeo pod zaštitom predsednika Jugoslavije Slobodana Miloševića. Posle pada Miloševića sa vlasti 2000, Mladić se skrivao u selu Krčmar kod Valjeva, gde je ostao do juna 2002. godine. Policija Srbije je uhapsila nekoliko osoba koje su pomagale Mladiću u skrivanju 2006. godine. Do 2010. bilo je nekoliko lažnih izveštaja o hapšenju Mladića u medijima. U oktobru 2010, Vlada Srbije je ponudila nagradu za informacije koje mogu doprineti hapšenju Mladića, od 1 do 10 miliona evra. Prema dokumentima koje je objavio Vikiliks, Federalna služba bezbednosti Rusije znala je mesto boravka Mladića, ali je skrivala tu informaciju. Ratko Mladić je uhapšen u selu Lazarevo (oko 80 km severoistočno od Beograda) u jutro 26. maja 2011, a vest o hapšenju je potvrdio tadašnji predsednik Srbije Boris Tadić. Zbog lošeg zdravstvenog stanja saslušanje je odloženo. Haškom tribunalu je izručen 31. maja, a pred sudom se prvi put pojavio 4. jula 2011. godine. Protesti povodom hapšenja Ratka Mladića su održavani su od dana njegovog hapšenja 26. maja, do početka juna 2011. godine u mnogim gradovima Srbije i Republike Srpske a najveći u Beogradu i Banja Luci.
Jun 2011
04.jun 2011.
Umro istaknuti američki diplomata Lorens Iglberger koji je obavljao niz važnih funkcija u američkoj diplomatiji, među kojima i dužnost državnog sekretara. (1930-2011 -80-) Od 1977. do 1980, bio je ambasador SAD u Beogradu. Suprostavljao se američkoj vojnoj intervenciji tokom jugoslovenskih ratova devedesetih, ali i invaziji Iraka 2006.
28.jun 2011.
U saobraćajnoj nesreći tragično stradao Vladimir Dimitrijević, izdavač. (1934-2011 -77-) Rođeni Beograđanin, Dimitrijević je maturirao u Drugoj muškoj gimnaziji i upisao studije prava ali je emigrirao u Italiju i zatim je prešao u Švajcarsku gde je 1966. u Lozani osnovao izdavačku kuću "Laž dom" (L'Age d'Homme) koja je na francuskom govornom području bila znamenita po izdanjima srpskih i ruskih autora. Njegovom zaslugom na francuski su prevedena i objavljena dela brojnih srpskih pisaca, poput Miloša Crnjanskog, Ive Andrića, Dositeja Obradovića, Bore Stankovića, Anđelka Krstića, Aleksandra Tišme.
Umro srpski (jugoslovenski) glumac Stevan Baja Gardinovački, prvak Drame Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu. (Rođen: Beograd/Kraljevina Jugoslavija/Srbija 20.novembar 1936. - Umro: Novi Sad/Srbija 28.jun 2011.) Gardinovački je više od četiri decenije bio je jedan od vodećih glumaca najstarijeg srpskog profesionalnog teatra. Glumačku karijeru započeo je u Subotici, nastavio u Zrenjaninu, a 1969. postao je stalni član SNP-a. Glumio je u velikom broju pozorišnih predstava, igrao je u velikom broju filmova, radio i tv drama i serija. Po dolasku u SNP, vrlo brzo je postao jedan od vodećih glumaca u ansamblu. Prvak-doajen Drame postao je u septembru 1991. godine. Od 1. decembra 1996. do 16. avgusta 1999. godine, bio je direktor Drame SNP. Stevan Gardinovački je bio glumac bez faha, veoma raznovrstan i realističan. Bio je darovit, marljiv i disciplinovan glumac sa sposobnošću da se prilagodi rediteljskim zahtevima. Bez obzira na obim i značaj uloge svakoj je prilazio sa mnogo pažnje, bez potcenjivanja i sa potpunom usredsređenošću.
1936-2011
74
30.jun 2011.
U Kini pušten u rad most, dužine 42 kilometra – najduži na svetu. Most je izgrađen iznad zaliva Điaodžu, na Žutom moru i povezuje luku Ćingdao sa ostrvom Hungdao. Reč je o najdužem mostu na svetu. Pre njega rekord je držao most na jezeru Pontčartrejn u američkoj državi Luizijana. Kineski most je duži za četiri kilometra.
Jul 2011
02.jul 2011.
Umrla srpska (jugoslovenska) pozorišna, filmska i TV glumica Olivera Marković. (Rođena: Beograd/Kraljevina SHS/Srbija 03.maj 1925. - Umrla: Beograd/Srbija 02.jul 2011.) Rođena je kao Olivera Đorđević. Imala je samo devet godina kada je u Niškoj Banji osnovala „pozorišnu grupu“, u kojoj je bila glavna glumica, rediteljka, autor tekstova i upravnica. Pored pozorišta i filma, bavila se i pevanjem - naročito romansi. Igrala je u svim žanrovima. Prema anketi Večernjih novosti, nalazi se na trećem mestu najvećih srpskih glumica 20. veka. Prvi film je snimila 1946. („U planinama Jugoslavije“). Nagradu Narodnog pozorišta, čija je članica postala 1967. dobila je dva puta, za uloge Majka Hrabrost (1972) i Klara („Leda“, 1978.), a najveće priznanje koje dodeljuje Nacionalni teatar, Plaketu, dobila je 1988. Ukupan njen opus broji više od stotinu uloga, igrala je u čak 63 filma, 26 serija. Dobitnica je dve Zlatne arene na Filmskom festivalu u Puli. Upamćena je i kao vrsna pevačica ruskih romansi i šlagera. Jedna od Oliverinih najpoznatijih uloga je uloga Tetke u filmovima Balkan ekspres, Balkan ekspres 2, kao i istoimenoj TV seriji. Poznata je i po filmovima: Kozara, Sibirska ledi Magbet, Tito i ja, Sabirni centar, Mrtav ’ladan, Mali svet i Službeni položaj, za koji je nagrađena Zlatnom arenom za najbolju glumicu. U periodu od kraja 1980-ih do početka 2000-ih pojavljivala se u serijama Siniše Pavića, Bolji život, Srećni ljudi i Porodično blago. Publika je ipak najviše zavolela njenu ulogu Angeline Savić u Otvorenim vratima. Oliverin sin Goran Marković je filmski i pozorišni režiser. Njen prvi suprug i otac Gorana je glumac Rade Marković. Drugi suprug joj je takođe bio glumac Dušan Bulajić.
1925-2011
86
05.jul 2011.
Umro srpski (jugoslovenski) pozorišni, filmski i TV glumac Dušan Janićijević. (Rođen: Gornje Grgure, Blace/Kraljevina Jugoslavija/Srbija 27.april 1932. - Umro: Gornje Grgure/Srbija 05.jul 2011.) Rad na filmu započeo je još kao student, ulogom Stojana Mutikaše u istoimenom ostvarenju Feodora Hanžekovića, za koju je dobio Zlatnu arenu na prvom Festivalu jugoslovenskog filma u Puli 1954. Glumu je završio na Pozorišnoj akademiji u Beogradu. Od tada je igrao u skoro 400 filmova i televizijskih serija, a poslednju ulogu ostvario je u filmu Dragana Bjelogrlića „Montevideo, Bog te video!“. Najčešće igrao glavne uloge ili prve do njih. Osim stotina uloga koje je ostvario, tokom retko plodne karijere, autor je i autobiografske knjige "Sećanja". Dušan Janićijević je smatrao da mu je najteža uloga bila u filmu Gazija, a najuspešnijom je smatrao ulogu u filmu Zadah tela. Uspeo je i da postane prijatelj sa Milivojem Živanovićem, koji ga je nazvao naslednikom, ali ga je istinski šamarao na snimanju, i to plaćao čokoladama. Potom i sa Pavlom Vuisićem, sa kojim je zavoleo Dunav i postao strasni pecaroš, sa Janezom Vrhovcem, sa kojim se okumio, sa Batom Živojinovićem, Stevom Raičkovićem, Momom Kaporom, pa i sa akademikom Pavlom Savićem.
1932-2011
79
09.jul 2011.
Proglašena nezavisnost Južnog Sudana. Novoproglašena država postala je 193. članica Ujedinjenih nacija. Proglašenje nezavisnosti Južnog Sudana usledilo je nakon više od pet decenija sukoba naglašeno muslimanskog severa i delimično hrišćanskog juga. U tom sukobu je poginulo, kako se procenjuje, oko dva miliona ljudi. Na referendumu, koji je predviđen mirovnim sporazumom iz 2005. a koji je održan januara 2011. ogromnom većinom, izglasano je osamostaljnje Južnog Sudana.
20.jul 2011.
Uhapšen Goran Hadžić, jedan od prvaka Republike Srpska Krajina i od februara 1992. do januara 1994. predsednik RSK. Hadžić je uhapšen na osnovu zahteva Haškog tribunala za bivšu Jugoslaviju.
21.jul 2011.
Povratkom na Zemlju, posle trinaestodnevnog putovanja, spejs šatla "Atlantis" okončana jedna era u istoriji svemirskih programa NASA-e - bio je to 135. i poslednji let američkog šatl programa. Prizemljenje "Atlantisa" usledilo je 30 godina i tri meseca nakon prvog leta jednog spejs šatla. NASA je ukupno imala pet tipova šatla: "Kolumbija", "Čalendžer", "Diskaveri", "Endevor" i "Atlantis".
22.jul 2011.
U centru Osla i na ostrvu Utoja (30 km od Osla) u terorističkom napadu koji je izveo desni ekstremista Andres Brejvik, poginulo 77 osoba. Njegovi napadi uključivali su detonaciju bombe u Oslu i pucnjavu na ostrvu Utoja. Najpre je postavio bombu u blizini zgrade vlade u Oslu, što je rezultiralo smrću nekoliko ljudi. Potom je otišao je na ostrvo Utoja, gde je otvorio vatru na učesnike omladinskog kampa Laburističke stranke, ubivši 69 osoba. Brejvik je sebe smatrao borcem za odbranu evropske civilizacije i nije krio mržnju prema onima koje je smatrao "izdajnicima". Nakon hapšenja, Brejvik je izjavio da se ne smatra krivim i da je delovao u skladu sa svojim uverenjima. Osuđen je na 21 godinu zatvora, što je maksimalna kazna u Norveškoj, uz mogućnost produženja kazne ako se proceni da je i dalje opasan.
23.jul 2011.
Umrla britanska pevačica jevrejskog porekla Ejmi Vajnhaus. (Rođena: London/Engleska/Ujedinjeno Kraljevstvo 14.septembar 1983. - Umrla: London/Engleska/Ujedinjeno Kraljevstvo 23.jul 2011.) Rođena je u jevrejskoj porodici. Njen otac Mičel je bio vozač taksija, a majka Dženis apotekarka. Pohađala je školu „Ešmol“. Kada je imala 10 godina, osnovala je svoju muzičku grupu „Svit en Sor“, po ugledu na američku muzičku grupu „Solt en Pepa“, ali je grupa kratko postojala. Od svoje 12. godine, pohađala je pozorišnu školu „Silvija Jang“, ali je već u 13. godini izbačena zbog lošeg vladanja i zato što je sama sebi probušila nos, kako bi stavila pirsing. Posle toga se upisala u Londonsku školu za izvođačke umetnosti i tehnologiju. Ejmi je kantautorka poznata po svom izražajnom kontraalt vokalu i probranoj mešavini muzičkih žanrova koje je koristila u svojim pesmama, uključujući ritam i bluz, soul i džez. Ejmi Vajnhaus su pripisivane zasluge za uticaj na rast popularnosti ženskih izvođača i soul muzike, i za preporod britanske muzičke scene. Njen specifičan stil učinio ju je muzom modnih dizajnera, poput Karla Lagerfelda. Problemi sa zavisnošću od narkotika i zloupotrebom alkohola, kao i njena sklonost samouništenju su bile redovne teme tabloida od 2007. godine, pa do njene smrti. Tokom 2008, Vajnhaus se suočila sa nizom zdravstvenih komplikacija koje su predstavljale ozbiljnu pretnju i za njenu karijeru i za njen život. Albumom, Back to Black, objavljenim 2006. zaslužila je šest nominacija za nagradu Gremi, od kojih je pet i osvojila. Zajedno sa Ališom Kiz i Lorin Hil, postala pevačica koja je osvojila najviše Gremija u jednom danu, i prva britanska pevačica kojoj je to pošlo za rukom. Album se našao na trećem mestu liste najprodavanijih izdanja prve decenije 21. veka u Ujedinjenom Kraljevstvu.
1983-2011
27
Poslednji koncert Ejmi Vajnhaus održan je u Beogradu, 18. juna 2011. godine, gde je, po navodima štampe, bila u vidno alkoholisanom stanju te je jedva uspevala da peva. Nakon nekoliko bezuspešnih pokušaja da otpeva bar jednu pesmu, njen prateći bend je ispoštovao beogradsku publiku i svirao do kraja, dok je pevačica to ispratila smejanjem i igrom. Ejmi Vajnhaus je umrla u 27. godini života, 23. jula 2011. godine. Nađena je mrtva u svojoj kući u Londonu, a prema prvim policijskim izveštajima, razlog smrti nije bio poznat. Kasnije je objavljeno da je Vajnhausova umrla od trovanja alkoholom.
24.jul 2011.
Umro srpski (jugoslovenski) dramaturg, televizijski voditelj i rok muzičar Milan Delčić Delča. (Rođen: Pirot/FNR Jugoslavija/Srbija 19.novembar 1960. - Umro: Beograd/Srbija 24.jul 2011.) Detinjstvo je proveo u Kruševcu gde je završio niže razrede osnovne škole pre nego što se sa porodicom preselio u Beograd. Muzikom je počeo da se bavi krajem 1970-ih. Sa Zoranom Vulovićem i Aleksandrom Vasiljevićem 1979. je osnovao grupu „Prolog za veliki haos“, koja je kasnije preimenovana u „Furije furiozno furaju“. U to vreme njih trojica su pripremali amaterske pozorišne predstave, a radili su i kao novinari-saradnici za Studio B. Grupi su se 1980. pridružili novi članovi i ona je dobila naziv „U škripcu“. Godine 1984. diplomirao je dramaturgiju na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu. Autor je nekoliko pozorišnih predstava. Delčić je sa grupom "U Škripcu" snimio pet albuma: „Godine ljubavi” (1982), „O je” (1983), „Nove godine” (1983), „Budimo zajedno” (1985) i „Izgleda da mi smo sami” (1990). Nakon toga je nastavio samostalnu muzičku karijeru i objavio još nekoliko albuma: „Delča i sklekovi” (1994), „S jezikom u usta” (1997), „Krenuo sam davno, ne sećam se gde” (2003) i kompilaciju najvećih hitova. Nakon sedam godina borbe protiv raka krvi, Delčić je preminuo u svojoj 50. godini. Četrnaestog septembra 2013. je postavljena spomen ploča na kuću u kojoj je živeo i stvarao.
1960-2011
50
25.jul 2011.
Umro kiparski filmski režiser Mihalis Kakojanis čiji je najpoznatiji film „Grk Zorba“ iz 1964, sa Entoni Kvinom u glavnoj ulozi, dobio tri oskara. (1922-2011 -89-) Ovaj film je snimljen prema romanu Nikosa Kazancakisa. Nikojanis bio je plodan i višestruko nagrađivan filmski autor.
29.jul 2011.
Umro Muharem Pervić, srpski (jugoslovenski) esejista, književni i pozorišni kritičar. (1934-2011 -77-) Diplomirao je na Katedri za opštu književnost Filološkog fakulteta u Beogradu. Tokom studija bio je glavni urednik lista "Student", a od 1958. urednik je časopisa "Delo" koji je tih decenija bio izuzetno kvalitetan i uticajan. Potom postaje glavni urednik Kulturno-umetničkog programa Televizije Beograd, gde je ostavio još dublji trag. Za knjigu "Tradicija i kritika" (1977) dobio je nagradu, "Đorđe Jovanović", a za naslov "Volja za promenom" (1995) Sterijinu nagradu. Dobitnik je i Tanjugove nagradu "Zlatno pero" (2007), kao i Povelje za životno delo Udruženja književnika Srbije (2005). Bio je priređivač sabranih dela Ive Andrića, po Andrićevom izboru. Njegov sin iz braka sa balerinom Lidijom Pilipenko je glumac Igor Pervić.
Avgust 2011
19.avgust 2011.
Umro Raul Ruiz, čileanski reditelj poznat po ironičnim, nadrealnim i eksperimentalnim filmovima - njegov rad bio je najpoznatiji u Francuskoj. (1941-2011 -70-) Ruiz je 2010. osvojio prestižnu francusku filmsku nagradu Luj Delik za "Misterije Lisabona" koji je te godine proglašen za najbolje francusko ostvarenje. Snimio je desetine filmova, među kojima su najpoznatiji "Genealogija zločina", "Povraćeno vreme" (zasnovan na remek delu Marsela Prusta "U potrazi za izgubljenim vremenom") i "Dani na selu". Nagrađivan je i na festivalima u Kanu, Berlinu, Lokarnu, Moskvi, Montrealu, Rimu.
Septembar 2011
05.septembar 2011.
U Beogradu počela konferencija Pokreta nesvrstanih. Pola veka nakon prvog osnivačkog samita nesvrstanih koji je održan u Beogradu, septembra 1961. Srbija je, iako nije članica Pokreta, ponovo bila domaćin samita Nesvrstanih. U Beogradu je održan i 1989. samit tog pokreta, deveti po redu.
10.septembar 2011.
Oko 200 ljudi se udavilo pošto je potonuo trajekt, koji je plovio na liniji Zanzibar-Pemba, u vodama Tanzanije, nedaleko od Zanzibara. Na pretovarenom plovilu nalazilo se oko 800 putnika.
13.septembar 2011.
Umro engleski slikar i dizajner Ričard Hamilton, jedan od utemeljivača pop arta. (1922-2011 -89-) Hamilton, često nazivan ocem tog pokreta, proslavio se tokom 50-tih godina XX veka kolažom „Šta je ono što današnji dom čini tako drugačijim, tako privlačnijim?“. Neretko, navode ga kao najvećeg britanskog umetnika XX veka.
16.septembar 2011.
Umro srpski (jugoslovenski) akademik Miroslav Pantić, međunarodno priznati ekspert za dubrovačku književnost i srpsku usmenu književnost. (1926-2011 -85-) Doktorirao je 1956. tezom "Sebastijan Slade-Dolči, dubrovački biograf XVIII veka" i zaslužan je za niz otkrića na polju kulture starog Dubrovnika. Bio je plodan autor, oslonjen u istraživanjima na arhivski građu. Njegovu bibliografiju sačinjava više od 200 jedinica.
17.septembar 2011.
U Njujorku započeli protesti ubrzo prozvani "Okupirajmo Volstrit". Organizatori i učesnici masovnih protesta koji su se ubrzo proširili i u druge velike finansijske centre, ustali su protiv vodećih američkih banaka i multinacionalnih kompanija, koje smatraju odgovornim za siromašenje i druge štetne efekte globalne finansijske krize.
25.septembar 2011.
U Barseloni održana poslednja korida pre zabrane ovog sporta širom Katalonije.
Umrla srpska (jugoslovenska) pevačica narodne muzike Vasilija Radojčić, solista Radio Beograda, istaknuta umetnica, predsednik Udruženja estradnih umetnika Beograda. (1936-2011 75-)
Umrla Vangari Muta Matai, kenijska aktivistikinja za zaštitu životne sredine, prva Afrikanka dobitnik Nobelove nagradu za mir.
26.septembar 2011.
Umro italijanski strip crtač i izdavač Serđo Boneli, tvorac "Zagora", "Mister Noa", "Dilana Doga" i drugih popularnih strip junaka. (1932-2011 -78-)
Oktobar 2011
05.oktobar 2011.
Umro kompjuterski mag, jedan od osnivača kompanije Epl (Apple) Stiv Džobs. (Rođen: San Francisko/Kalifornija/Sjedinjene Američke Države 24.februar 1955. - Umro: Palo Alto/Kalifornija/Sjedinjene Američke Države 05.oktobar 2011.) Rođen je u San Francisku od majke Amerikanke i oca Sirijca, tada studenata. Nedelju dana po rođenju dat je na usvajanje. Usvojio ga je bračni par Džobs, i dao mu ime Stiv Pol Džobs. Njegovi biološki roditelji su se kasnije venčali i dobili kćerku Monu Simpson, spisateljicu, koju je Džobs upoznao tek kad je odrastao. Brak njegovih bioloških roditelja se kasnije raspao. Džobs nije prihvatio naziv „usvojitelji“ za bračni par Džobs i smatra ih svojim jedinim roditeljima. Džobs je bio jedan od simbola informatičke revolucije. Još kao srednjoškolac počeo je da se bavi računarskim tehnologijama a studije je napustio potpuno razočaran. U prvi posao ušao je sa svega 1 000 dolara kapitala i već tokom prve godine rada njegova kompanija inkasirala je oko 140 miliona dolara. Bio je jedno vreme rukovodilac Piksara sve dok nije bio prodat Dizniju. Takođe je jedan od najvećih deoničara Diznija i član Diznijeve uprave. Smatran je jednom od vodećih ličnosti u industriji računara i zabave. Zajedno sa suosnivačem Epla Stivom Voznijakom doprineo je širenju popularnosti ličnih računara u kasnim sedamdesetim godinama 20. veka. Početkom osamdesetih, Džobs je prvi uočio komercijalni potencijal grafičkog korisničkog okruženja i miša. Nakon što je izgubio kontrolu u upravi Epla 1985. godine, Džobs je osnovao firmu Nekst (engl. NeXT), koja se bavila računarskim platformama specijalizovanim za visoko obrazovanje i poslovnu primenu. Kada je 1997. godine Epl kupio Nekst, Džobs se vratio u preduzeće koje je osnovao da bi obavljao funkciju generalnog direktora sve do povlačenja i smrti 2011. godine.
1955-2011
56
12.oktobar 2011.
Evropski komesar za proširenje Štefan File preporučio da se Srbiji dodeli status kandidata za članstvo u EU.
20.oktobar 2011.
.png){kind=logo}
Baskijska separatistička organizacija ETA proglasila je obustavu oružanih aktivnosti dugih četiri decenije. ETA je osnovana 1959. i procenjuje se da je u njenim terorističkim akcijama od 1968. ubijeno više od 850 osoba.
Ubijen Moamer Muhamed Abu Miniar al-Gadafi, libijski pukovnik, vođa Libijske Arapske Džamahirije, revolucionar, političar i politički teoretičar. (Rođen: Kasr Abu Kadi/Italijanska Libija/Libija 07.jun 1942. - Umro: Sirt/Libija 20.oktobar 2011.) Muamer el Gadafi je rođen u blizini Kasr Abu Hadija, seoskog područja izvan grada Sirta u pustinjama Tripolitanije u zapadnoj Libiji. Njegova porodica poreklo vodi iz manje, relativno neuticajne plemenske skupine Gadafa, koji su bili arabizovani Berberi. Majka mu se zvala Ajša (umrla 1978), a otac se zvao Mohamad Abdul Salam ibn Hamed ibn Mohamad, poznat kao Abu Meniar (umrlo 1985); porodicu je izdržavao uzgojem koza i kamila. Gadafi je postao arapski nacionalista tokom školovanja u Sabhi, a kasnije je upisao Kraljevsku vojnu akademiju u Bengaziju. Unutar vojske je osnovao revolucionarnu grupu koja je svrgnula senusidskog monarha Idriza, koji je imao podršku Zapada, u vojnom prevratu 1969. godine. Kada je preuzeo vlast, Gadafi je Libiju pretvorio u republiku kojom je upravljao Revolucionarni komandni savjet. Vladajući dekretom, iz Libije je deportovao italijansku i jevrejsku manjinu i zatvorio vojne baze zapadnih zemalja. Nacionalizovao je naftnu industriju i sve veće državne prihode koristio je za jačanje vojske, finansiranje stranih revolucionara i sprovođenje socijalnih programa, naglašavajući projekte izgradnje kuća, zdravstva i obrazovanja. Gadafi je Libiju 1977. godine pretvorio u novu socijalističku državu pod nazivom džamahirija (arap. جماهيرية; „država narodnih masa”).
1942-2011
69
Gadafi je dominirao libijskom politikom četiri decenije i bio je predmet sveopšteg kulta ličnosti. Odlikovan je raznim zvanjima i hvaljen je zbog svog antiimperijalizma, podrške arapskom — i kasnije afričkom — jedinstvu i zbog značajnog poboljšanja koja je njegova vlada donela u pogledu kvaliteta života libijskog naroda. Suprotno tome, islamski fundamentalisti oštro su se protivili njegovim socijalnim i ekonomskim reformama i posthumno su ga optužili za seksualna zlostavljanja. Mnogi su ga smatrali diktatorom čija je autorativna administracija kršila ljudska prava i finansirala globalni terorizam.
Bio je predsedavajući Afričke unije od 2009. do 2010. godine. Sredinom Arapskog proleća (jedna od obojenih revolucija u režiji Zapada, odnosno globalista) u istočnoj Libiji su 2011. godine izbili protesti protiv korupcije i nezaposlenosti. Događaji su prerasli u građanski rat, u kojem je NATO vojno intervenisao na strani antigadafističkog Nacionalnog prelaznog saveta (NPS). Vlada je svrgnuta, a Gadafi se povukao u Sirt, gde su ga zarobili i ubili militanti NPS-a.
23.oktobar 2011.
U razornom zemljotresu jačine 7,2 stepeni Rihterove skale, koji je pogodio jugoistočnu Tursku provinciju Van, do temelja srušeno oko 2.000 zgrada a poginule su 523 osobe dok je 1.650 povređeno.
Novembar 2011
08.novembar 2011.
Ruski predsednik Dmitrij Medvedev i nemačka kancelarka Angela Merkel pustili su u rad gasovod "Severni tok". Gasovod povezuje ruski grad Viborg i nemački Grajfsvald. Time je započela isporuka sibirskog gasa u Evropu putem prve od dve linije koje idu dnom Baltičkog mora, dužine 1.200 kilometara.
10.novembar 2011.
Umro srpski (jugoslovenski) pozorišni, filmski i TV glumac Petar Kralj. (Rođen: Zagreb/Kraljevina Jugoslavija/Hrvatska 04.april 1941. - Umro: Beograd/Srbija 10.novembar 2011.) Rođen je kao sin jedinac oca Đorđa, profesora istorije u gimnaziji, poreklom sa Banije i majke Stanislave, devojački Kocan, profesorke geografije poljsko-ukrajinskog porekla. Ime je dobio po svom dedi Petru, što je bila porodična tradicija. Početkom Drugog svetskog rata porodica se seli, prvo u Rumu, a potom u Sremsku Mitrovicu gde provodi detinjstvo. Gimnaziju je završio u Novom Sadu 1960. godine. Diplomirao je na Akademiji za pozorište, film, radio i televiziju u Beogradu. Sa njim na klasi bili su Branko Milićević (poznatiji kao Branko Kockica) i Svetlana Ceca Bojković sa kojom će se okumiti nekoliko decenija kasnije. Bio je član Ateljea 212 od 1968. do 1979. godine, kada je prešao u slobodne umetnike. Najviše je igrao u Ateljeu 212 i Narodnom pozorištu. Mala scena Ateljea 212 danas se, njemu u čast, zove „Scena Petar Kralj“. Bio je oženjen bivšom balerinom Sonjom Divac, a u prvom braku sa glumicom Ljiljanom Gazdić mu se 1973. godine rodila kćerka Milica, danas uspešna rediteljka. Preminuo je u Beogradu posle duge i teške bolesti, u 70. godini života. Sahranjen je 14. novembra u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju,
1941-2011
70
21.novembar 2011.
Podzemno skladište gasa u Banatskom Dvoru pušteno u rad. Novoizgrađeno skladište, važno energetsko čvorište u Jugoistočnoj Evropi, plod je strateškog partnerstva Srbije sa ruskom firmom Gazprom, najvećom te vrste u svetu.
25.novembar 2011.
Umro srpski (jugoslovenski) filozof i sociolog Mihailo Đurić, član SANU. (1925-2011 -86-) Studirao je pravo, filozofiju i klasičnu filologiju a doktorirao je 1954. tezom "Ideja prirodnog prava kod grčkih sofista". Godine 1972. odstranjen je sa Pravnog fakulteta Univerziteta u Beogradu, i osuđen, zbog kritike ustavnih rešenja koja su bila uvod u ustav iz 1974. Na fakultet je vraćen 1990. gde je naredne `91. penzionisan. Bavio se istorijom političkih teorija, sociologijom, teorijom države i prava, i posebno antičkom filozofijom, Ničeom i Hajdegerom. Bio je član Srpske akademije nauka i umetnosti i Evropske akademije nauka u Salcburgu. Dobitnik je nagrade grada Beograda (Oktobarske) i nagrade "Prof. Luiđi Tartufari" Nacionalne akademije nauka Italije.
28.novembar 2011.
Umro hrvatski (jugoslovenski) političar Ante Marković, poslednji predsednik vlade SFRJ. (Rođen: Konjic/Kraljevina SHS/Bosna i Hercegovina 25.novembar 1924. - Umro: Zagreb/Hrvatska 28.novembar 2011.) Rođen je u Konjicu, u porodici bosanskih Hrvata. Školovao se u Dubrovniku i Zagrebu i još pre Drugog svetskog rata pripadao je naprednoj omladini, te je primljen u Savez komunističke omladine Jugoslavije (SKOJ) 1940. godine, dok je član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ) postao 1943. godine. Bio je učesnik Narodnooslobodilačke borbe od 1941. godine. Tokom svoje karijere bio je aktivan u privredi, a pre nego što je postao premijer, bio je direktor jedne od vodećih hrvatskih kompanija za elektronsku opremu kao inženjer elektrotehnike. Premijer Socijalističke Federativne Narodne Republike Jugoslavije bio je od 1989. do 1991. godine u vreme kada je Jugoslavija bila pogođena velikim ekonomskim problemima, uključujući visoku inflaciju i krizu dinara. Nastojao je da sprovede reforme, na tragu tendencija koje su usledile u istočnoj Evropi posle pada Berlinskog zida, ali nije i pored izvesnog uspeha, imao podršku ni republičkih rukovodstava ni inostranstva, osim deklarativnu. Njegove reforme uključivale su denominaciju dinara i vezivanje valute za nemačku marku, što je privremeno stabilizovalo ekonomiju. Uveo je program ekonomskih reformi koji su omogućili rast plata i smanjenje inflacije sa 56% na 2,4%. Prosečna plata u Jugoslaviji dostigla je 1.000 nemačkih maraka, što je bio značajan uspeh u to vreme. Suočavao sa otporom nacionalističkih lidera poput Slobodana Miloševića i Franje Tuđmana, koji su se protivili njegovim reformama i pokušajima očuvanja Jugoslavije. Njegovi napori da spasi Jugoslaviju su propali, Marković se i dalje smatra antiratnim političarem koji je pokušao da izbegne sukobe i očuva mir. Njegova smena usledila je decembra 1991. godine, kada je podneo ostavku, ističući da više nema državnih organa kojima bi mogao da preda vlast. Ostatak života proveo je u Austriji, kao uspešan poslovan čovek. Kremiran je na zagrebačkom groblju Mirogoj, a sahranjen je u Dubrovniku.
1924-2011
87
Decembar 2011
08.decembar 2011.
Posmrtni ostaci Slobodana Jovanovića, jednog od najvećih srpskih intelektualaca i premijera Kraljevine Jugoslavije u egzilu, preneti iz Londona u Beograd.
14.decembar 2011.
Umro znameniti ruski odnosno sovjetski konstruktor Boris Čertok, jedan od pionira u istraživanju svemira. (1912-2011 -99-) Akademik Čertok posvetio je život razvoju raketnih sistema i letilica uopšte i ostao je upamćen kao čovek koji je „poslao“ Jurija Gagarina u svemir. Bio je heroj socijalističkog rada, član Ruske akademije nauka i Međunarodne akademije za astronautiku. Gotovo da nije bilo značajnijeg kosmičkog poduhvata u bivšem Sovjetskom Savezu, i Rusiji u kojem nije učestvovao.
15.decembar 2011.
Viši sud u Beogradu rehabilitovao kneza Pavla Karađorđevića, nekadašnjeg prvog namesnika Kraljevine Jugoslavije, poništivši odluke Državne komisije iz 1945. kao i sve pravne posledice te odluke.
Vojska SAD, posle gotovo devet godina, zvanično okončala ratni angažman u Iraku, svečanošću na kojoj je, između ostalog, spuštena vojna zastava SAD. Manifestaciji je prisustvovao i američki ministar odbrane Leon Paneta. Tokom svečanosti obelodanjeno je da je predviđeno da poslednjih 4.000 američkih vojnika bude povučeno iz Iraka do kraja 2011.
17.decembar 2011.
Umro Kim Džong Il, vođa Severne Koreje od 1994. do 2011.godine. (Rođen: Habarovsk/Sovjetski Savez/Rusija 16.februar 1941. - Umro: Pjongjang/Severna Koreja 17.decembar 2011.) Jedina zvanična biografija Kim Džong Ila tvrdi da je rođen na planini Pektu u severnom delu Koreje 16. februara 1942. Međutim, u sovjetskoj evidenciji stoji da je rođen u sibirskom selu Vjatskoe, nedaleko od Habarovska i to 16. februara 1941. To je mesto gde je njegov otac bio komandant bataljona 88. sovjetske Brigade, koju su činile izbeglice iz Kine i Koreje.
Godine 1980. otac Kim Il Sung službeno ga je proglasio svojim naslednikom (Dragi vođa). U julu 1994. nasledio je oca, ali se u početku održavao samo zahvaljujući očevoj harizmi, pa je službeno priznat generalnim sekretarom Radničke partije Koreje tek 1997. Nastavio je očevu politiku koja je Severnu Koreju pretvorila u državu brutalne diktature, ekonomskog sloma i masovne gladi. Human Rights Watch ga smatra odgovornim za smrt stotine hiljada, a možda i milion Korejaca tokom svoje vladavine zbog rasprostranjene gladi koja se mogla sprečiti, javnih smaknuća i stravičnih uslova u koncentracionim logorima. Preminuo je od srčanog udara. Lokalni mediji su izjavili da je umro od infrakta proisteklog od napornog rada. Nakon smrti je proglašen večnim predsednikom Radničke partije. Na vlasti ga je nasledio najmlađi sin Kim Džong Un.
1941-2011
70
18.decembar 2011.
Umro bivši predsednik Češke (prethodno Čehoslovačke), češki političar, pisac i disident, i nekadašnji disident Vaclav Havel. (Rođen: Prag/Čehoslovačka/Češka Republika 05.oktobar 1936. - Umro: Vičice/Češka Republika 18.decembar 2011.) Rodio se u porodici preduzetnika i intelektualaca koja je bila povezana sa događajima u Češkoj 1920. i 1940. godine. Otac mu je bio uspešan restaurater, ali je porodica izgubila sve nakon dolaska komunista na vlast 1948. godine. Komunistički režim je Vaclavu uskratio formalno obrazovanje zbog njegovog "buržoaskog porekla", pa je samostalno završio srednju školu i radio kao laboratorijski tehničar. Njegov doprinos demokratizaciji zemlje i borbi protiv totalitarizma čini ga jednim od najvažnijih intelektualaca 20. veka. Postao je poznat kao dramski pisac i kritičar, a njegovi radovi su često sadržavali satirične kritike na račun komunističkog režima. Njegova najpoznatija dela istražuju apsurdne aspekte birokratije i totalitarizma. Bio je angažovani literata, jedna od ključnih ličnosti tokom takozvane Plišane revolucije 1989. i aktivan učesnik u pokretu Praško proleće 1968. Zbog svojih aktivnosti, bio je zatvaran i pod stalnom prismotrom tajne policije. Tokom Plišane revolucije 1989. godine, postao je vođa opozicije i izabran za predsednika Čehoslovačke. Bio je predsednik Čehoslovačke od 1989. do 1992. godine, a zatim prvi predsednik nove Češke Republike od 1993. do 2003. godine. Nakon povlačenja iz politike, vratio se pisanju i režiji.
1936-2011
75
Iako se borio protiv diktature i nepravde koje one donose narodu jedne države, nepravde koje je i sam iskusio, iste te nepravde nije znao prepoznati na globalnom nivou aktivno podržavši supremaciju i kršenje međunarodnog prava od strane bahatog i moćnog Zapada kojem se priklonio. Aktivno je podržavao bombardovanje Srba u B i H tokom rata devedesetih kao i Srbije 1999.godine od strane privatne vojske globalističke oligarhije NATO. Havel je tvorac fraze "Humanitarno bombardovanje." To mnogo govori o njegovom lažnom humanitarizmu i licemerju. Lako je prepoznati nepravdu koja se obija o tvoja leđa ali očito je licemerno ne biti u stanju prepoznati istu kada se događa drugome a još poraznije i sramotnije je svrstati se u svom slepilu na stranu siledžija.
23.decembar 2011.
Stupio na snagu Sporazum o raspoređivanju američkog odbrambenog raketnog štita u Rumuniji. Sporazumom je predviđeno da američki presretači budu stacionirani u vazduhoplovnoj vojnoj bazi Deveselu u Rumuniji. Reč je o programu koji predviđa postavljanje raketnog štita u Rumuniji i Poljskoj. Prema saopštenjima zvaničnika SAD ovaj štit usmeren je protiv Irana a ne protiv Rusije.
Umro srpski (jugoslovenski) novinar Marko Marković, urednik Sportskog programa RTS-a, doajen sportskog novinarstva. (Rođen: Leskovac/Kraljevina Jugoslavija/Srbija 26.jul 1935. - Umro: Beograd/Srbija 23.decembar 2011.) Novinarstvom je počeo da se bavi 1957. godine u okviru tadašnje Radio Prištine i Radio Beograda. Marko Marković bio je izuzetno poznata i medijski cenjena i uticajna ličnost u bivšoj Jugoslaviji i Srbiji. Prepoznatljiv po svojoj objektivnosti i stručnom i neutralnom praćenju događaja i situacija. Istinski velikan profesije i stvaralac programa. Najveći deo karijere proveo je u Radio-televiziji Beograd (1961—1995). Tokom radnog veka prenosio je veliki broj fudbalskih i košarkaških utakmica (na radiju posebno i na televiziji, preko 2.000) od kojih su mnogi postali legendarna dostignuća poziva i izveštavao sa 40 šampionata Evrope i sveta i Olimpijskih igara (čak 8 puta po čemu je rekorder na prostorima bivše SFRJ). Pamte se njegovi prenosi brojnih uspeha jugoslovenskih i srpskih sportista širom sveta. Učestvovao je u pokretanju emisija Sportski pregled, Sportska subota, Vreme sporta i razonode na Radio Beogradu, Krug 202 i mnoge druge, a bio je autor više radio i TV emisija o sportu, velikog broja intervjua i šest monografija. Od 1971. do 1994. godine bio je autor i voditelj kultne sportske TV emisije „Indirekt”, koja se nije bavila isključivo aktuelnim događajima već zanimljivim sportskim temama obrađenim na poseban način. Bio je prepoznatljiv i po, za to vreme, nekonvencionalnom oblačenju, kada je na snimanjima umesto sakoa i kravate nosio džempere. Njegova posvećenost novinarstvu i sportu učinila ga je jednim od najcenjenijih lica u ovoj oblasti.
1935-2011
76
1995. godine zbog neslaganja sa tadašnjom novom uređivačkom politikom kao i zbog javnog kritikovanja tadašnjih državnih funkcionera i sportskih struktura posebno u fudbalu, Marko Marković bio je prinuđen da napusti posle skoro četiri decenije Radio televiziju Srbije pod čudnim i politički inspirisanim okolonostima. Bio je jedan od prvih novinara koji se javno oglasio u vezi sa kriminalom u sportu i aktivno se borio protiv rušenja sistema vrednosti. Skupština Grada Beograda donela je odluku u oktobru 2021. godine da dodeli jednu ulicu Marku Markoviću na teritoriji Grada Beograda. Ulica se nalazi na Košutnjaku, opština Čukarica (bivša Žumberačka). Sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu.
26.decembar 2011.
Broj poginulih, u jednoj od najgorih prirodnih katastrofa koja je pogodila Filipine je 1.249, dok se oko 1.100 ljudi vode kao nestali, saopštili filipinski zvaničnici. Uništeno je više od 10.000 kuća i raseljeno više od 300.000 ljudi. Tu ostrvsku zemlju svake godine pogodi oko 20 oluja i tajfuna ali je ovaj bio posebno razoran.
30.decembar 2011.
U Srbiji puštena u opticaj novčanica od 2000 dinara, sa likom naučnika Milutina Milankovića.
2012
Januar 2012
13.januar 2012.
Poginule 32 osobe a preko 60 povređeno kada se luksuzna krstarica „Kosta konkordija“ nasukala na hrid kod ostrva Diljo, u Tirenskom moru, i delimično potonula. U trenutku nesreće na luksuznom kruzeru nalazilo se više od 3.200 putnika i preko 1.000 pripadnika osoblja broda.
Umro srpski i jugoslovenski fudbalski trener Miljan Miljanić, legendarni trener Crvene Zvezde, dugogodišnji selektor jugoslovenske fudbalske reprezentacije i počasni predsednik Fudbalskog saveza Srbije. (Rođen: Bitolj/Kraljevina Jugoslavija/Severna Makedonija 04.maj 1930. - Umro: Beograd/Srbija 13.januar 2012.) Rođen je u familiji koja je poreklom iz Banjana kod Nikšića u Crnoj Gori, a prve godine života je proveo u Makedoniji. Igrao je kao defanzivac, a svoju karijeru započeo je u klubu Crvena zvezda, gde je postigao značajne uspehe. Tokom svoje karijere Miljanić je trenirao Crvenu zvezdu, Real Madrid, Valensiju i reprezentaciju Jugoslavije u dva navrata, na dva svetska prvenstva, u Nemačkoj 1974. godine, i 1982. u Španiji. Trener Crvene zvezde bio je od 1966. do 1974. godine, kada je osvojio četiri titule prvaka i tri kupa. Sa Realom je osvojio duplu krunu, špansko prvenstvo i kup, u sezoni 1974/75. a sa Valensijom je u sezoni 1982/83. ostao na razočaravajućem 17. mestu španskog prvenstva. Ostao je poznat po svojim defanzivnim taktikama i oslanjanju na iskusne igrače, što je doprinelo njegovim uspešnim rezultatima na terenu. Miljanić je bio fenomenalni fudbalski teoretičar i na mestu predsednika FSJ ostao je punih dvadeset godina, pre nego što se penzionisao 2001. godine. Odlikovan je ordenom za hrabrost, ordenom Nemanje drugog reda i ordenom FIFA-e za zasluge u razvoju fudbala. Pod okriljem UEFA-e i FIFA-e držao je seminare na gotovo svim kontinentima.
1930-2012
81
Februar 2012
01.februar 2012.
Poginule 73 osobe a oko 1.000 povređeno u neredima nakon završetka fudbalske utakmice u egipatskom gradu Port Said.
11.februar 2012.
Umrla američka pevačica, glumica, manekenka i producent Vitni Elizabet Hjuston. (Rođena: Njuark/Nju Džerzi/Sjedinjene Američke Države 09.avgust 1963. - Umrla: Beverli Hils/Kalifornija/Sjedinjene Američke Države 11.februar 2012.) Prema podacima iz Ginisove knjige rekorda, Hjustonova je bila ženski izvođač sa najviše nagrada. Na spisku njenih nagrada nalazi se 415 priznanja, uključujući 2 nagrade Emi, 6 Gremija, 30 nagrada Bilbord mjuzik (engl. Billboard Music Awards) i 22 nagrade Amerikan mjuzik (engl. American Music Awards). Hjustonova je takođe bila jedna od najtiražnijih pevačica, prodavši preko 200 miliona albuma i singlova širom sveta. Hjustonova majka Sisi bila je gospel i soul pevačica koja je osvojila Gremi, koja je bila član grupe The Drinkard Singers i osnivač The Sveet Inspirations, popularne sesijske vokalne grupe koja je snimala prateće vokale za Aretu Frenklin, Džimija Hendriksa i Elvisa Prislija. Njen otac Džon je bio bivši vojnik koji je kasnije postao administrator koji je radio za gradonačelnika Njuarka Keneta A. Gibsona. Dana 11. februara 2012, publicistkinja Kristen Foster objavila je vest da je Vitni Hjuston umrla u 48. godini života. Ona je pronađena u kadi hotelskog apartmana 434 „Beverli Hilton” hotela, bez svesti i utopljena u vodu; naknadno je proglašena mrtvom. Kao neposredan uzrok smrti navedeno je slučajno davljenje. 22. marta 2012. kancelarija okružnog mrtvozornika Los Anđelesa je za uzrok smrti navela davljenje i posledice srčane bolesti i upotrebe kokaina.
1963-2012
48
25.februar 2012.
Umro švedski glumac Erland Jozefson, dugogodišnji saradnik Ingmara Bergmana u više od 40 filmova i predstava. (1923-2012 -88-) Svetsku slavu postigao je ulogom u Bergmanovom ostvarenju "Prizori iz bračnog života" 1973. Bio je direktor Kraljevskog pozorišta u Stokholmu. Sarađivao je i sa Tarkovskim "Nostalgija" (1983), "Žrtva" (1986), pa i sa srpskim rediteljem Goranom Markovićem u filmu "Variola vera".
Mart 2012
01.mart 2012.
Šefovi država ili vlada država članica EU (Savet Unije) dodelili Srbiji status kandidata za članstvo u Uniji.
02.mart 2012.
Zastave Evropske Unije zavijorile se, pored zastava Srbije, ispred reprezentativnih zdanja Narodne Skupštine i vlade Srbije, dan pošto je Srbija i formalno postala kandidat za članstvo u EU.
04.mart 2012.
Poginule 282 osobe, povređeno više od 2.300, a čak 14.000 ljudi ostalo bez krova nad glavom u nizu eksplozija u skladištu municije u Brazavilu, glavnom gradu Republike Kongo (bivši Francuski Kongo).
19.mart 2012.
Umrla Verica Barać, dugogodišnja predsednica Saveta za borbu protiv korupcije. (1955-2012 -56-) Po okončanom pravnom fakultetu radila je u privredi, potom u opštinskoj upravi u Čačku. Od maja 2003. bila je član Saveta za borbu protiv korupcije. Priređivač je zbornika: "Pravac promena" i "Korupcija, vlast i država". Dobitnica je nagrade: "Osvajanje slobode". Za vreme NATO agresije na SR Jugoslaviju 1999. godine, predvodila je antiratne i opozicione proteste protiv Slobodana Miloševića, a bića je lider Građanskog parlamenta Čačka i Građanskog parlamenta Srbije. Nakon 5. oktobra 2000. godine, smenjena je sa mesta pravobranioca, te postala poverenim kancelarije G17+ u Čačku. Vlada Republike Srbije ju je 23. maja 2003. godine izabrala za predsednicu Saveta za borbu protiv korupcije. Istakla se zavidnom hrabrošću u obavljanju poziva, budući da je bila spremna da u istragama sumnjivih privatizacija javnih preduzeća i drugim korupcijskim radnjama, imenima označi vinovnike, među kojima su bili najviši nosioci vlasti i visoki funkcioneri tada vladajuće Demokratske stranke.
April 2012
01.april 2012.
U požaru u diskoteci "Kontrast" u Novom Sadu, u ranim jutarnjim satima, poginulo šest osoba, tri devojke i tri mladića. Vatru su izazvale loše elektroinstalacije u objektu u kojem je bila diskoteka "Kontrast". Za smrt šestoro mladih osuđena su četiri muškarca, i to vlasnik diskoteke, dva zakupca i električar.
08.april 2012.
Umro američki naučnik, izumitelj kompjutera "Komodor 64" Džek Tramel. (1928-2012 -83-) Američki preduzetnik i preživeli holokausta, najpoznatiji je po osnivanju kompanije Commodore International. Dok je on vodio kompaniju proizvedeni su prvi kućni računari Komodor. Tramel je rođen kao Idek Tržmijel u poljskoj jevrejskoj porodici koja je prošla kroz pakao holokausta nacističkog logora Aušvic. Pregledao ga je Jozef Mengele i odabrao ga za radničku grupu, nakon čega su on i njegov otac poslati u radni logor Ahlem kod Hanovera, dok je njegova majka ostala u Aušvicu. Tramel je emigrirao u Sjedinjene Države 10. novembra 1947. Ubrzo je stupio u američku vojsku, gde je naučio da popravlja kancelarijsku opremu, uključujući pisaće mašine.
11.april 2012.
Umrla srpska glumica Branka Mitić. (1926-2012 -85-) Bila je članica pozorišta u Somboru, potom u Pančevu, odakle 1954. dolazi u Pozorište na Terazijama (tada "Beogradska komedija"). Upamćena je po ulogama: "Zla žena", "Put oko sveta", "Mister Dolar", "Priča iz zapadnog kvarta", "Zajednički stan", "Ivkova slava", "Dundo Maroje" i "Pop Ćira i Pop Spira".
Umro Ahmed Ben Bela, prvi predsednik Alžira posle sticanja nezavisnosti te zemlje i lider borbe za oslobođenje. (1916-2012 -95-) Ben Bela koji je zahvaljujući uspešnoj borbi postao jedan od simbola dekolonizacije bio je predsednik Alžira od 1963. do 1965, kada ga je sa vlasti srušio general Huari Bumedien. Do 1980. nalazio se u kućnom pritvoru. Niz godina je proveo je u egzilu u Švajcarskoj, da bi se u Alžir vratio u poznim godinama.
16.april 2012.
U Kragujevcu svečano otvorena Fabrika "Fijat automobili Srbija", projekat Vlade Srbije i italijanskog "Fijata".
Maj 2012
06.maj 2012.
U Srbiji na parlamentarnim i predsedničkim izborima pobedu odnela koalicija okupljena oko Srpske napredne stranke "Pokrenimo Srbiju", a u drugom krugu predsedničkih izbora održanim dve sedmice potom pobedio je kandidat te koalicije, lider SNS-a Tomislav Nikolić.
15.maj 2012.
Umro meksički književnik Karlos Fuentes, jedan od najpoznatijih pisaca španskog govornog područja. (1928-2012 -83-) Prvu zbirku kratkih priča "Prerušeni dani" objavio je 1954. Već prvim romanom "Najprozračnija oblast" (1958) 30-godišnji autor je stekao međunarodni ugled. Fuentes je bio najčuveniji meksički pisac i odigrao je dominantnu ulogu u latinoameričkom literarnom bumu. Druga dela: "Mirne savesti", "Aura", "Smrt Artemija Krusa".
17.maj 2012.
Umrla Dona Samer (Dona Edrijan Gejns), američka pevačica, "kraljica" disko muzike. (1948-2012 -63-) Dona je stekla slavu tokom disko muzičke ere. Poznata je po pesmama kao što su Hot Stuff (1979), I Feel Love (1977), Last Dance (1978), Bad Girls (1979), Love to Love You Baby (1975), She Works Hard for the Money (1983). Po glasovnim mogućnostima je bila mecosopran i dobitnica je pet nagrada Gremi. Dona Samer je bila prvi umetnik čija su tri uzastopna dupla albuma osvojila prvo mesto američke top-liste Bilbord i koja je imala četiri singla na prvom mestu top-lista u Sjedinjenim Državama u rasponu od 13 meseci. Samerova se borila sa zavisnošću od droge i depresijom da bi kasnije postala „ponovo rođena hrišćanka“. Preminula je u svom domu na Floridi posle borbe sa rakom pluća. U toku svoje 40-godišnje muzičke karijere objavila je ukupno 17 studijskih albuma, a 14 njenih pesama se nalazilo na američkoj Bilbord top 10 listi singlova.
20.maj 2012.
Umro američki inovator, inženjer Judžin Poli, izumitelj daljinskog upravljača za televizore. (1915-2012 -95-) Poli je "daljinski", nazvan prvobitno "flešmatik" razradio 1955. zajedno sa kolegom Robertom Adlerom. Njihov izum je 1997. godine Američka TV akademija nagradila "Emijem". Poli je sa 20 godina postao inženjer, a imao je 18 patentiranih izuma.
23.maj 2012.
Pakistanac Šakil Afridi koji je pomagao američkoj Centralnoobaveštajnoj službi (CIA) da uđe u trag Osami bin Ladenu, osuđen od strane suda u Pešavaru na 33 godine robije, zbog izdaje. Afridi, po zanimanju lekar, koristio je lažnu kampanju vakcinacije kako bi pomogao CIA i prikupljao DNK dokaze.
Jun 2012
06.jun 2012.
Dogodila se poslednja dva u seriji jakih zemljotresa u Italiji, počev od 20. maja 2012. u oblasti Emilija-Romanja, pri čemu je ukupno stradalo 26 osoba i pričinjena je ogromna šteta. Poslednji, najslabiji zemljotres dogodio se 12 juna.
08.jun 2012.
Vuk Jeremić, dugogodišnji ministar spoljnih poslova Srbije, izabran je za predsednika Generalne skupštine UN. Od 193 zemlje članice UN, za Jeremića je na Ist riveru glasalo 99, dok je njegovog protivkandidata, litvanskog ambasadora u UN Dalijusa Čekulisa, podržalo 85 zemalja. Mandat predsedavanjem Generalnom skupštinom UN traje godinu dana, počev od septembra.
16.jun 2012.
Lider opozicije u Mjanmaru Aung San Su Chi, u Oslu, i formalno, primila Nobelovu nagradu za mir, koja joj je dodeljena 21 godinu ranije dok se nalazila u kućnom pritvoru u kojem je provela više od 17 godina.
24.jun 2012.
Uginuo Usamljeni Džordž, džinovska kornjača, poslednji primerak podvrste kornjača sa ostrva Pinta u arhipelagu Galapagos. Pretpostavlja se da je imao oko 100 godina, što nije mnogo za džinovske kornjače.
30.jun 2012.
Umro Jicak Šamir, izraelski političar, predsednik vlade Izraela sedam godina od 1983-1984. i od 1986-1992. (1915-2012 -96-) Prethodno je bio član Kneseta (skupština) i ministar spoljih poslova. važio je za beskompromisno čvrstog političara desne orjentacije. U mladosti, učestvovao je u oružanom otporu protiv Britanaca, a potom je radio u Mosadu.
Jul 2012
02.jul 2012.
U požaru izgorelo Pozorište "Bora Stanković" u Vranju.
03.jul 2012.
Umro srpski novinar, publicista, istoričar Dušan Popov. (1930-2012 -82-) Rođen u Mokrinu, doktorirao je na novosadskom Filozofskom fakultetu. Najveći deo karijere proveo je u novosadskom "Dnevniku" gde je bio i zamenik glavnog urednika. Upamćen je kao prvi glavni urednik Televizije Novi Sad i prvi generalni sekretar Sterijinog pozorja. U tri navrata je bio sekretar Matice srpske i nosilac je projekta "Enciklopedija Novog Sada".
20.jul 2012.
U jednom bioskopu u Aurori, predgrađu Denvera, SAD, prilikom premijernog prikazivanja filma o Betmenu, neuračunljivi napadač ubio 12 osoba a ranio 70.
23.jul 2012.
Umrla Seli Rajd, prva Amerikanka koja je letela u svemir. (1951-2012 -61-) Po obrazovanju fizičar, prijavila se na oglas NASA-e za astronauta 1977. i postala je 18. jula 1983. prva Amerikanka koja je odletela u svemir, u letelici "Čelindžer". Učestvovala je u ukupno dve misije u svemiru, u kojima je provela skoro 350 sati.
31.jul 2012.
Umro američki pisac, dramaturg, društveni aktivista Gor (Judžin Luis) Vidal poznat po svojim kontroverznim stavovima o kulturi i politici, provokativnim i duhovitim izjavama, kao i po oštroj kritici američke politike. (Rođen: Vest Pojnt/Njujork/Sjedinjene Američke Države 03.oktobar 1925. - Umro: Los Anđeles/Kalifornija/Sjedinjene Američke Države 31.jul 2012.) Podsmevao se zvaničnim veličinama, političarima, religiji, čistunstvu, a nije bio u dobrim odnosima ni sa literarnim establišmentom. Samosvojan i ekscesan, eksperimentisao je sa narkoticima, bio sklon alkoholu. Smatra se jednom od nakontraverznijih figura američkog javnog života dvadestog veka. U njegovom književnom opusu nalaze se trideset i dva romana, osam drama, više filmskih scenarija, preko dve stotina eseja i memoari. Pažnju književne javnosti privukao je objavivši roman „Grad i stub“ (1948), koji je naišao na osudu od strane konzervativnih književnih krugova zbog prikaza homoseksualnosti. Vidal je poznat i kao pisac istorijskih romana. Napisao je heptalogiju „Priče o imperiji“, ciklus od sedam istorijskih romana u kojima je prikazao, istražio i objasnio imperijalističku istoriju SAD, od Američke revolucije do šezdesetih godina dvadestog veka. Poređane po hronološkom nizu opisanih događaja ovaj ciklus je sačinjen od romana: „Ber“, „Linkoln“, „1876“, „Imperija“, „Holivud“, „Vašington di-si“ i „Zlatno doba“. Kao esejista i politički angažovani intelektualac Vidal se fokusirao na istoriju SAD i njegovog društva, istražujući na koji način je spoljna politika transformisala Ameriku u dekadentu imperiju. Otvoreno se suprostavljao Ratu u Vijetnamu, Bombardovanju Jugoslavije, Ratu u Avganistanu i Ratu u Iraku. Osim političkim i istorijskim temama u esejima se bavio problemima seksualnosti i religije.
1925-2012
86
Veći deo vremena s kraja 20. veka, Vidal provodi između Italije i Kalifornije. Godine 1950. Vidal je upoznao Hauarda Ostena, sa kojim je proveo sledeće 53 godine života. U brojnim citatima Vidal objašnjava svoju nevoljnost da sebe jednostavno deklariše kao gej osobu. U intervjuu za časopis Eskvajer iz 1969. godine, Gor komentariše: “Homoseksualnost je prirodna isto poput heteroseksualnosti. Primetite da sam upotrebio reč „prirodna“, a ne „normalna“. Pored književnosti, bio je aktivan u politici, kandidovao se za Kongres 1960. i učestvovao u primarnim izborima za Senat 1982. godine. O njegovom životu snimljen je dokumentarac Gore Vidal: The United States of Amnesia (2013). Ostavio značajan trag u američkoj književnosti i kulturi, a njegovi radovi i dalje izazivaju rasprave i analize.
Avgust 2012
05.avgust 2012.
Umrla Čavela Vargas, kultna meksička pevačica portorikanskog porekla, rođena Kostarikanka. (1919-2012 -93-) Čavela je tek u svojim tridesetim postala profesionalna pevačica. Prkosila je polnim stereotipima, pevajući pohotne "rančera" pesme, noseći mušku odeću, sa nezaobilaznom cigaretom u jednoj i čašom pića u drugoj ruci. Snimila je 80 albuma, postavši vodeća figura u umetničkim krugovima Meksiko Sitija sredinom XX veka, poznata kao bliska prijateljica slikara Fride Kalo i Dijega Rivere.
10.avgust 2012.
Umro Karlo Rambaldi, italijanski majstor za specijalne efekte, tvorac I-Tija, King Konga i Osmog putnika, trostruki dobitnik "Oskar-a". (1925-2012 -86-)
14.avgust 2012.
Umro srpski (jugoslovenski) šahovski velemajstor Svetozar Gligorić poznat po tome što je osvojio šampionat Jugoslavije 11 puta. (1923-2012 -89-) Smatra se jednim od najboljih šahista izvan Sovjetskog Saveza, a bio je i muzičar i novinar. Njegova karijera obuhvatala je brojne međunarodne turnire, gde je ostvario značajne pobede protiv mnogih vrhunskih šahista. Osvojio je titulu velemajstora 1950. godine, što ga je učinilo jednim od prvih jugoslovenskih šahista sa ovom titulom.
19.avgust 2012.
Samoubistvom okončao život američki režiser Toni Skot koji je režirao kultni film iz osamdesetih godina XX veka, Top gan. (1944-2011 -68-) Skot koji je režirao velike akcione hitove kao što su "Top gan" i "Grimizna plima", izvršio samoubistvo skočivši sa mosta u Los Anđelesu. Mlađi brat Ridlija Skota, Toni je tokom karijere snimio dvadesetak filmova. Debitovao je filmom "Glad" 1983. a svetsku slavu stekao je filmom "Top Gan" 1986. godine.
25.avgust 2012.
Umro američki astronaut Nil Armstrong, zvanično prvi čovek koji je stupio na tlo Meseca, izašavši 20. jula 1969. iz lunarnog modula "Orao" lansiranog sa svemirskog broda "Apolo 11" koji je kružio oko Zemljinog satelita. (1930-2012 -82-) Najpre je postao mornarički pilot (1949) i u Korejskom ratu (1950-1953) izvršio je 78 borbenih letova. Potom je završio vazduhoplovno-tehničku akademiju (1955), posle je raspodeđen u Centar za istraživanje "Libajs" pri NASA. Septembra 1962. postao je astronaut. Prilikom posete Jugoslaviji sa članovima ekspidicije (Majkl Kolinsom i Edvin Oldrinom), oktobra 1969, odlikovan je Ordenom jugoslovenske zvezde sa lentom.
Septembar 2012
10.septembar 2012.
Samoproglašena Međunarodna upravljačka grupa (ISG) donela odluku o ukidanju nadgledane nezavisnosti Kosova. Međunarodna upravljačka grupa održala je šesnaesti i ujedno poslednji sastanak u Prištini na kojem je donela odluku o ukidanju nadgledane nezavisnosti Kosova. Srpski zvaničnici tim povodom naglasili su da za Srbe i nadgledana i nenadgledana nezavisnost Kosova i Metohije znači samo nastavak nasilja i bezakonja. ISG su činili predstavnici 23 evropske zemlje koje su priznale nezavisnost južne srpske pokrajine, Turska i SAD. Osnovana je 28.februara 2008.godine. Grupa je sastavljena od država koje su nastavile sa kršenjem međunarodnog prava nakon nasilne otimačine Kosmeta Srbiji 1999.godine podržavši samoproglašenu nezavisnost Kosova od strane kosovskih Albanaca.
Oktobar 2012
01.oktobar 2012.
Umro britanski istoričar i istaknuti mislilac Erik Hobsbaum, jedna od istaknutijih ličnosti britanskog društva na prelazu iz 20. u 21. vek. (1917-2011 -95-) Rođen u Aleksandriji kao sin Britanca i Bečlijke, školovao se u Beču. Živeo je u Nemačkoj a zatim je emigrirao u Britaniju. Predavao je u londonskom Birkbek koledžu, a kao gostujući profesor širom sveta. Najpoznatiji je po višestruko nagrađivanoj knjizi "Vreme ekstrema" prevedenoj na čak 40 jezika, čija je tema istorija XX veka. Svetsku slavu stekao je trotomnom istorijom XIX veka: "The Age of Revolution: Europe 1789-1848", "The Age of Capital: 1848-1875" i "The Age of Empire: 1875-1914". Kao zaljubljenik u džez, pored svega drugog, redovno je pisao džez kritike za časopis "Nju Stejtsmen", pod pseudonimom. Kao istoričar i političar je bio jedan od glavnih autoriteta levice u Ujedinjenom Kraljevstvu. Njegov istoričarski opus baziran je na marksističkoj istoriografiji. Bio je dugogodišnji član Komunističke partije Velike Britanije i Udruženja istoričara komunističke partije
07.oktobar 2012.
Umro Mersad Berber jedan od najvećih slikara i grafičara negdašnje Jugoslavije iz Bosne i Hercegovine, veoma cenjen širom sveta. (1940-2012 -72-) Rođen je u Bosanskom Petrovcu. Akademiju je završio u Ljubljani. Predavao je na Katedri za crtež i grafiku Akademije likovnih umetnosti u Sarajevu. Njegovo delo "Byzantium III" krasi kolekciju Tejt galerije u Londonu. Dobitnik je više od 50 nagrada i priznanja za svoj rad. Bio je, između ostalog, član Ruske akademije umetnosti.
14.oktobar 2012.
Austrijanac Feliks Baumgartner izveo istorijski skok "sa granice svemira", sa visine od 38,6 kilometara i prizemljio se u pustinji u Novom Meksiku. Njegov pad trajao je ukupno 10 minuta. Posle 4 minuta i 19 sekundi slobodnog pada, kada je i probio zvučni zid, otvoren je padobran kojim se nekoliko minuta kasnije mirno prizemljio. Baumgartner je prilikom uspona već oborio jedan rekord (iz 1961) - najveću visinu na koju se popeo jedan balon. On je prva osoba koja je probila zvučni zid u slobodnom padu.
15.oktobar 2012.
Umro Norodom Sihanuk, kralj Kambodže u dva navrata od 1941. do 1955. i od 1993. do 2004. (Rođen: Pnom Pen/Francuska Indokina/Kambodža 31.oktobar 1922. - Umro: Peking/Kina 15.oktobar 2012.) Sihanuk je u osamnaestoj godini nasledio na prestolu svog dedu po majci, kralja Kambodže Monivonga 1941. godine. U to vreme Kambodža je bila pod kolonijalnom vlašću Francuske i Sihanuk je imao veoma mala ovlašćenja. Ipak se ohrabrio da pred kraj Drugog svetskog rata, pod japanskom okupacijom, proglasi nezavisnost svoje zemlje. Nakon povratka francuske vlasti nad Indokinom, zalagao se za dobijanje nezavisnosti Kambodže, Laosa i Vijetnama. Proglasio je nezavisnost Kambodže od Francuske 9.novembra 1953. Abdicirao je 2.marta 1955. u korist svog oca Norodoma Suramarita u nameri da se aktivnije uključi u politiku. Osnovao je Socijalističku narodnu zajednicu, stranku Sargkum koja je dobila izbore 1955. i 1958. Sihanuk tada postaje premijer i ministar spoljnih poslova a od 1960, nakon očeve smrti obavljao je i funkciju šefa države bez kraljevske titule, odnosno sa titulom princa. Po izbijanju Vijetnamskog rata, promovisao je neutralnost Kambodže u regionu, nastojao održati smer nesvrstavanja u međunarodnim odnosima i vodio politiku neutralnosti između levih i desnih radikalnih snaga u državi. Tokom posete Moskvi, Sihanuka je, pod uticajem administracije SAD, svrgao s vlasti general Lon Nol 18.marta 1970, proglasivši Kmersku republiku. Sklonio se u Peking gde je osnovao izbegličku kraljevsku vladu nacionalnog jedinstva pružajući podršku maoističkim Crvenim Kmerima. Tokom svog egzila Sihanuk je uglavnom živeo u Severnoj Koreji. Padom Lon Nolovog režima 1975. i dolaskom Crvenih Kmera na vlast, vratio se u zemlju Kampučiju, kako su Kambodžu preimenovali Crveni Kmeri, i ponovo postao predsednik. Već sledeće 1976. godine napušta zemlju pošto je prisilno penzionisan. Nakon vijetnamske invazije krajem 1978. i svrgavanja Crvenih Kmera, pozdravio je njihov pad ali je i kritikovao invaziju Vijetnama na Kambodžu.
1922-2012
89
Posle izbora održanih pod kontrolom UN-a, 1993. novim ustavom Kambodža je proglašena parlamentarnom monarhijom a Sihanuk je ponovo postao kralj. Pošto se odrekao prestola 2004, Krunsko veće je za naslednika imenovalo Norodoma Sihamonija, jednog od njegovih sinova. Dobrovoljno je otišao u egzil, najpre u Pjongjang, Severnu Koreju a potom u kinesku prestonicu Peking. Kao razlog abdikacije naveo je slabo zdravlje. Bolovao je od raka, dijabetesa i hipertenzije. Umro je u 90-toj godini života u Pekingu 15.oktobra 2012. Sihanukova vladavina bila je jedna od najdužih među azijskim vladarima. Bio je jedan od lidera pokreta nesvrstanih. Šest puta se ženio i imao četrnaestoro dece, od kojih je petoro ubijeno pod krvavim režimom Pol Pota.
31.oktobar 2012.
Okončan uragan Sendi koji je protutnjao istočnom obalom SAD i Kanade kao i Karibima i odneo najmanje 148 života. Razorni uragan koji je trajao od 22. do 30. oktobra, zahvatio je područje prečnika 1.600 kilometara. Proizveo je materijalnu štetu visine do 68 milijardi dolara. Bio je to najrazorniji uragan poslednjih decenija u toj oblasti.
Novembar 2012
15.novembar 2012.
Tokom 20 meseci, od početka oružanih sukoba u Siriji, poginulo više od 39.000 ljudi, i to 27.410 civila, 9.800 vojnika i 1.359 vojnih dezertera, objavila sirijska Opservatorija za ljudska prava pri čemu je naglašeno da ove brojke verovatno nisu potpune.
16.novembar 2012.
Haški tribunal izrekao pravosnažnu presudu kojom je hrvatske generale Antu Gotovinu i Mladena Markača oslobodio optužbi za udruženi zločinački poduhvat i zločine počinjene nad Srbima u operaciji "Oluja" avgusta 1995. godine. U vojnoj operaciji "Oluja" hrvatskih oružanih snaga sa prostora Republike Srpske Krajine proterano je oko 220.000 Srba, poginule su 1.922 osobe, a nije rasvetljena sudbina 975 osoba, od toga 674 civila. "Oluja" je bila završna operacija u ratu 1991/95. tokom kojeg je u Hrvatskoj ubijeno i nestalo blizu 7.000, a proterano 404.887 Srba, od toga 141.887 iz gradova van ratnih dejstava. Očito su, po tzv. "sudu i pravdi", Srbi sami sebe proterivali i činili nad sobom zločine. I dok su srpske generale veoma rado i po spisku redom osuđivali na dugogodišnje i doživotne robije zbog toga što su predvodili svoju vojsku u građanskom ratu u bivšoj Jugoslaviji, hrvatske i muslimanske su ili puštali i oslobađali krivice ili osuđivali na simbolične kazne ili pak dugogodišnje a potom ih ubrzo oslobađali poput ove dvojice, iako je svakom poštenom čoveku jasno da su zločine činile sve tri strane. Svojim dvostrukim aršinima i licemerjem, tzv. međunarodni sud u Hagu je očito po nalogu svojih globalističkih osnivača i pokrovitelja veoma zdušno nastavio optuživati i osuđivati samo jednu stranu u građanskom sukobu tj. srpsku jer im je uostalom ista ta strana bila neprijateljska što su i pokazali bombardovanjem položaja srpske vojske a potom i Srbije i Crne Gore. Tu prava i pravde nema samo osvete moćnika nad onima koji su se drznuli turiti joj prst u zversko oko. I nakon trideset godina od završetka rata, isti ti moćnici nastavljaju optuživati samo srpsku stranu pa čak favorizovati muslimanske žrtve u odnosu na srpske nasilničkim i nelegalnim nametanjem rezolucije o Srebrenici u generalnoj skupštini UN-a 2024.godine a koju su podržale države pod kontrolom globalističke vlastele ali ne i velika većina sveta koju nisu uspeli naterati da je podrže. I dalje međunarodni zapadnjački faktor podstiče tinjajuće i podle sukobe između naroda u B i H, sprečavajući bilo kakve njihove međusobne dogovore kako bi uvek imali prostora za kreiranje novih sukoba.
26.novembar 2012.
Umro američki hirurg Džozef Marej koji je izveo prvu uspešnu transplantaciju bubrega i kasnije dobio Nobelovu nagradu za svoj rad. (1919-2012 -93-) Marej i njegov tim uspešno su 1954. presadili bubreg koji su uzeli od jednog blizanca i dali ga drugom, otvorivši tako novo polje u medicini. Marej je medicinsku karijeru počeo 1940-ih posle diplomiranja na Harvardu a nakon rada s ranjenicima u Drugom svetskom ratu zainteresovao se za tansplantacije.
29.novembar 2012.
Generalna skupština Ujedinjenih nacija izglasala dvotrećinskom većinom unapređenje statusa Palestine u UN od entiteta posmatrača u državu posmatrača nečlanicu. Od 193 članice UN, 138 je glasalo za, devet protiv, dok je 41 zemlja bila uzdržana.
Decembar 2012
01.decembar 2012.
Umrla srpska (jugoslovenska) glumica Ksenija Jovanović, prvakinja Narodnog pozorišta u Beogradu. (1928-2012 -84-) Završila je Visoku filmsku školu Vjekoslava Afrića. Počela je kao članica pozorišta pri "Avala filmu" a prvu filmsku ulogu ostvarila je 1949. u filmu "Barba Žvane". Stupila je u Narodno pozoriše 1961. gde je ostala do kraja radnog veka. Ostvarila je veliki broj uloga: Erzilija (Odenuti nage, L. Pirandela), Kraljica Natalija (Konak M. Crnjanskog), Barunica Kasteli (Gospoda Glembajevi M. Krleže), Jokasta (Edip Sofokle), Bernarda (Dom Bernarde Albe F.G.Lorke), Žena A (Tri visoke žene Edvarda Olbija), Hekuba (Trojanke Euripida). Dobila je nagradu za životno delo - Dobričin prsten 2007. a bila je nosilac i Ordena Svetog Save drugog reda.
03.decembar 2012.
Umrla srpska (jugoslovenska) pozorišna, filmska i TV glumica Zlata Petković, mis Jugoslavije 1971.godine. (Rođena: Svrljig/FNR Jugoslavija/Srbija 11.februar 1954. - Umrla: Beograd/Srbija 03.decembar 2012.) Osnovnu školu završila je u Smederevu, a gimnaziju je pohađala u Beloj Palanci i vanredno u Zagrebu. Nakon jedne audicije 1970. Zlati je ponuđeno da učestvuje na izboru za najlepšu tinejdžerku Jugoslavije u Zagrebu, na kom je izabrana za prvu pratilju, što joj je omogućilo da ode na svetski izbor za najlepšu tinejdžerku u Tokiju, na kom je izabrana za Mis fotogeničnosti. Učestvovanje na izboru za najlepšu tinejdžerku joj je donelo i prvu filmsku ulogu u filmu Milana Jelića „Bubašinter“. Godine 1971. pobedila je na izboru za Mis Jugoslavije a iste godine je predstavljala SFRJ na izboru za Mis sveta. Fakultet dramskih umetnosti u Beogradu upisala je nakon završetka srednje škole. Nakon diplomiranja, reditelj Aleksandar Đorđević joj je ponudio ulogu Marije u filmu i seriji Povratak otpisanih. Bila je supruga kompozitora Aleksandra Sanje Ilića i sestra muzičara Dejana Petkovića. Tokom svoje karijere Zlata se oprobala i kao TV voditeljka. Tokom 1980-ih godina, sa pevačima Predragom Cunetom Gojkovićem i Predragom Živkovićem Tozovcem, vodila je muzičku emisiju Folk parada. Umrla je u Beogradu u 58. godini života, sedam dana nakon što je doživela moždani udar
1954-2012
58
04.decembar 2012.
Tajfun Bofa koji je pogodio južni deo filipinskog ostrva Mindanao, odneo 1.020 života a stotine su nestale, dok je oko 400.000 ljudi ostalo bez domova.
05.decembar 2012.
Umro Oskar Nimejer čuveni brazilski arhitekta. (1907-2012 -104-) Nimejer, najpoznatiji po projektu Brazilije 1960. izradio je brojna arhitektonska rešenja karakterističnog futurističkog izgleda, njih gotovo 600. Između ostalog, radio je na zgradi Ujedinjenih nacija u Njujorku sa Le Korbizjeom.
Umro Dejv Brubek slavni američki džez pijanista i kompozitor, čije se kompozicije "Tejk fajv" i "Blu Rondo a la Turk" smatraju klasičnim delima tog žanra. (1920-2012 -91-) Nimejer, najpoznatiji po projektu Brazilije 1960. izradio je brojna arhitektonska rešenja karakterističnog futurističkog izgleda, njih gotovo 600. Između ostalog, radio je na zgradi Ujedinjenih nacija u Njujorku sa Le Korbizjeom.
14.decembar 2012.
U Njutaunu, Konektikat, SAD, u osnovnoj školi "Sendi Huk" napadač najpre usmrtio svoju majku, koja je tu bila učiteljica, potom 20 učenika, zatim još šestoro odraslih a potom izvršio samoubistvo.
26.decembar 2012.
U Kini puštena u saobraćaj najduža linija superbrze pruge u svetu, koja povezuje Peking i Guangdžou na jugu te zemlje. Vozom koji se kreće brzinama oko 300 kilometara na sat, pri čemu je maksimalna mogućnost 350 km/h, taj put prelazi se za osam sati.
2013
Januar 2013
11.januar 2013.
Francuska vojska je započela petomesečnu vojnu operaciju u ratu u Maliju sa ciljem, kako je zvanično rečeno, uklanjanja islamističkih i separatističkih pobunjenika u severnom Maliju.
16.januar 2011.
39 stranih radnika i jedan čuvar su poginuli u talačkoj krizi u postrojenju za vađenje prirodnog gasa u Alžiru.
Februar 2013
08.februar 2013.
Umro srpski (jugoslovenski) pozorišni, filmski i TV glumac Josif Tatić. (Rođen: Novi Sad/FNR Jugoslavija/Srbija 13.april 1946. - Umro: Beograd/Srbija 08.februar 2013.) Rođen u glumačkoj porodici, njegovi roditelji Branko i Hristina su takođe bili glumci. Studirao je glumu na Akademiji za pozorište, film, radio i televiziju u Beogradu. Od 1968. godine bio je član Jugoslovenskog dramskog pozorišta, ali je igrao i u drugim pozorištima u zemlji, u SKC-u, Zvezdari teatru, Narodnom pozorištu u Beogradu, kao i u Srpskom narodnom pozorištu u Novom Sadu. Mada je odigrao brojne uloge u pozorištu, na filmu i televiziji, šira publika će ga pamtiti po ulogama Slobodana Mihajlovića u predstavi „Šovinistička farsa“, Božidara Soldatovića „Jataganca“ u seriji „Bolji život“ i Tanasija Vitorovića u seriji „Grlom u jagode“. Za ulogu oca u predstavi Hadersfild dobio je 2006. godine nagradu Zoranov brk. Josifa Tatića zauvek ćemo pamtiti po legendarnim ulogama u ostvarenjima koja i danas rado gledamo. Specijalno vaspitanje, Petrijin venac, Balkan Ekspres, Jagode u grlu, Tesna koža, Poslednji krug u Monci, Bolji život, Hajde da se volimo, Balkanski špijun, Profesionalac, Šovinistička farsa i Vizantijsko plavo samo su neka od njih...Pored glume, u mladosti je trenirao boks, što je dodatno obogatilo njegovu ličnost i fizičku spremnost. Njegova ćerka, Jelisaveta Tatić-Čuturilo, je poznata srpska kostimografkinja. Imao je i mlađu ćerku, Hristinu Tatić koju je dobio u 58-oj godini života. Josif Tatić je bio pravi boem i nije krio da voli dobru kapljicu. Godinama je pokušavao da ostavi cigarete i alkohol i poslednjih pet godina života pio je samo crno vino. Ipak, zdravlje mu je tada bilo već ozbiljno ugroženo. Glumac je preminuo iznenada u snu 8. u svom domu u Beogradu. Kremiran je i sahranjen na beogradskom Novom groblju.
1946-2013
66
13.februar 2013.
Umro srpski (jugoslovenski) glumac, televizijski voditelj, novinar i urednik Miloje Mića Orlović, urednik RTB-a i prvi voditelj TV dnevnika. (Rođen: Valjevo/ Kraljevina Jugoslavija/Srbija 28.maj 1934. - Umro: Beograd/Srbija 13.februar 2013.) Rođen je u porodici Sekule i Stane Orlović. Porodica Orlović vodi poreklo iz sela Gornji Strmac u opštini Zubin Potok. Odrastao je u Prištini i Valjevu zajedno sa mlađim bratom Draganom koji se kasnije takođe bavio novinarstvom i jedno vreme bio urednik dnevnog lista „Politika Ekspres“. Završio je Valjevsku gimnaziju. Dva puta se ženio, a iz prvog braka ima jednu kćer. Karijeru je započeo kao student u radiju Studentski Grad, nastavivši je u Televiziji Beograd gde je postao jedan od najpoznatijih voditelja. U istoriji srpske i jugoslovenske televizije ostaće upamćen kao prvi voditelj TV Dnevnika. Završio je Filološki fakultet u Beogradu. Tokom studija je radio kao sportski novinar. Bio je standardni reprezentativac studentske košarkaške reprezentacije Jugoslavije koju je tih godina oformio i sa uspehom vodio Ranko Žeravica. Početkom maja 1958. godine, Mića Orlović je u toku gostovanja velikana pozorišne scene iz Beograda u Zagrebu, učestvovao u realizaciji prvog televizijskog prikaza u okviru razmene TV novinara Beograda i Zagreba. Televizija Beograd je 23. avgusta 1958. godine emitovala prvi TV Dnevnik informativno-političkog programa čiji je spiker bio Mića Orlović. Ostvario je više od 170 reportaža, kao i 300 intervjua, preko 200 TV reportaža, 80 radio emisija, 1300 TV emisija. Glumio je u 17 domaćih i stranih filmova. Preminuo je u domu za stare u kome je proveo desetak poslednjih dana života. Sahranjen je 16. februara 2013. godine u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu. Ispred zgrade RTS, Takovska 10 u Beogradu, podignut mu je spomenik 23. avgusta 2019. godine.
1934-2013
78
Mart 2013
28.mart 2013.
Umro slovenački (jugoslovenski) skijaš Boris Strel, evropski juniorski šampion u veleslalomu, osvajač prve jugoslovenske medalje na svetskim prvenstvima u skijanju. (1959-2013 -53-)
30.mart 2013.
Umro vođa baskijske separatističke organizacije ETA Havijer Lopes Penja, alias Tieri. (1958-2013 -55-)
April 2013
02.april 2013.
Umrla Džejn Henson, američka lutkarka, dizajner TV serije "Mapeti". (1934-2013 -78-)
08.april 2013.
Umrla državnica Margaret Hilda Roberts, poznatija kao Margaret Tačer, prva žena premijer u istoriji velike Britanijei - na tom položaju bila najduže od svih dotadašnjih premijera u XX veku. (Rođen: Grantam/Engleska/Ujedinjeno Kraljevstvo 13.oktobar 1925. - Umro: London/Engleska/Ujedinjeno Kraljevstvo 08.april 2013.) Premijersku funkciju Ujedinjenog Kraljevstva je obavljala od 1979. do 1990. godine. Poznata je po nadimku "Čelična lejdi" zbog svoje odlučnosti i čvrstih stavova u politici. Provela je detinjstvo u Grantamu, gde je njen otac posedovao prodavnicu duvana i dućan robe široke potrošnje. Studirala je hemiju na Oksfordu, gde je postala predsednica Konzervativnog udruženja. Nakon diplomiranja 1947. godine, radila je kao hemičar pre nego što se posvetila politici. Prvi put se kandidovala za mesto poslanika 1950. godine, ali nije uspela. Postala je poslanik tek 1959. godine, predstavljajući Finčli. Za ministra obrazovanja postavljena je 1970. godine, a 1975. godine postaje vođa Konzervativne stranke. Na vlast je došla 4. maja 1979. godine, nakon što je njena stranka osvojila izbore. Tokom svog mandata, fokusirala se na privatizaciju i smanjenje državne intervencije u ekonomiji. Njena popularnost u prvim godinama na funkciji je opala usred recesije i rastuće nezaposlenosti. Pobeda u Foklandskom ratu 1982. i ekonomija koja se oporavlja dovela je do ponovnog oživljavanja podrške, što je rezultiralo njenim ponovnim izborom 1983. godine. Preživela je pokušaj atentata od strane Privremene IRA u bombaškom napadu na hotel u Brajtonu 1984. i ostvarila političku pobedu protiv Nacionalne unije rudara u štrajku rudara 1984–85. Igrala je ključnu ulogu u Hladnom ratu, blisko sarađujući sa američkim predsednikom Ronaldom Reganom. Ostavku je podnela 28. novembra 1990. godine, suočena sa unutrašnjim pritiscima unutar svoje stranke. Nakon povlačenja iz politike, pisala je knjige i održavala javne govore. Umrla je od moždanog udara u hotelu Ric u Londonu u 88. godini.
1925-2013
87
30.april 2013.
Abdicirala holandska kraljica Beatriks, prepustivši presto najstarijem sinu, Viljemu-Aleksandru, nakon 33 godine vladavine. Holandsku kraljevsku porodicu Oranž-Nasau prethodno su tokom više od 120 godina na prestolu te zemlje predstavljale žene.
Maj 2013
06.maj 2013.
Umro Đulio Andreoti, prvak italijanskih Hrišćanskih demokrata i neka vrsta "sive eminencije" italijanske politike u vreme "Hladnog rata" - čak u sedam navrata obavljao je visoke funkcije među kojima i tri puta funkciju predsednika vlade Italije. (1919-2013 -94-) Bio je član centrističke partije Hrišćanska demokratija, koji je tri puta bio premijer Republike Italije - od 1972. do 1973. godine, od 1976. do 1979. i od 1989. do 1992. godine. Pored toga, dva puta je biran za ministra unutrašnjih poslova (1954. i 1978. godine), bio je ministar odbrane (1959 - 1966. i 1974) i ministar inostranih poslova (1983-1989), a 1991. godine je postao doživotni senator. Radio je kao novinar i pisac.
19.maj 2013.
.jpg){kind=small}
Mitropolija crnogorsko-primorska ustanovila datum praznovanja mitropolita Petra Drugog Petrovića Njegoša kao svetitelja.
Jun 2013
06.jun 2013.
Umrla američka glumica i šampionka u plivanju Ester Vilijams - svetsku slavu donela joj je uloga u mjuziklu "Bal na vodi". (1921-2013 -91-) Vilijamsova je pre svoje dvadesete godine postavila nekoliko nacionalnih rekorda u plivanju takmičeći se za klub iz Los Anđelesa. Početak Drugog svetskog rata ju je sprečio da učestvuje na Letnjim olimpijskim igrama 1940. Posle toga potpisuje ugovor sa filmskim studijom MGM, za koji tokom četrdesetih i pedesetih godina snima tzv. "mjuzikle na vodi“. Nakon raskida ugovora snima nekoliko neuspešnih filmova, pa odlučuje da se povuče sa filma. Zatim je otpočela novu karijeru poslovne žene tako što je pozajmila svoje ime liniji kupaćih kostima i bazena i snimala kratke filmove učeći decu da plivaju.
27.jun 2013.
Škotski parlament doneo odluku da se osobama starim 16 i 17 godina dodeli pravo glasa na referendumu o nezavisnosti od Ujedinjenog kraljevstva, planiranom za septembar 2014. Za novu meru, svojevrsni presedan, glasala su 103 poslanika, dok je 12 bilo protiv.
Jul 2013
02.jul 2013.
Umro američki kompjuterski programer i pronalazač norveškog porekla Engelbart Daglas, koji je sa Vilijemom Inglišom konstruisao kompjuterski miš. (1925-2013 -88-) Na Stanfordu, zajedno sa svojim saradnicima svojoj laboratoriji, uveo upotrebu više „prozora” i razvio „ARPANET”, državnu mrežu za povezivanje naučnih istraživača, od koje je kasnije nastao internet. Na konferenciji o računarima 1968. u San Francisku javno je demonstrirao miš i video-telekonferencije, uspostavivši komunikaciju sa svojim osobljem u laboratoriji pomoću modema sopstvene izrade.
23.jul 2013.
Umro Dragan Babić, srpski (jugoslovenski) novinar, prevodilac i pisac -najpoznatiji kao autor i voditelj televizijskih emisija, poput serijala "Dvogled", "Kino-oko", "Umeće življenja". (1937-2013 -75-) Dragan Babić bio je novinar specifičnog šarma i retke intelektualne snage i ostavio izuzetan trag u istoriji srpskog novinarstva. Objavio je neku vrstu introspektivnih sećanja: "Putovanje na kraj jezika".
Avgust 2013
08.avgust 2013.
Umrla američka glumica Karen Blek - poznata po ulogama u horor filmovima. (1939-2013 -74-) Probila se na samom kraju 60-ih ulogom u filmu "Goli u sedlu". Usledile su brojne filmske uloge: "Pet lakih komada", "Nešvil", "Veliki Getsbi", "Aerodrom 1975", "Porodična zavera", ukupno u preko 100 filmova. Radila je i kao scenarista i dramaturg: "Missouri Waltz", "A View of the Heart". Na filmu je debitovala 1959. Udavala se četiri puta. Osvojila je dva Zlatna globusa, a 1970. je bila nominovana i za Oskar za najbolju sporednu glumicu u filmu Pet lakih komada (Five Easy Pieces).
09.avgust 2013.
Palata Srbija, nekada zgrada SIV-a, odnosno formalno Palata Federacije, u Novom Beogradu, odlukom Vlade Srbije dobila status spomenika kulture. Monumentalno zdanje projektovano u obliku slova H, površine 5.500 kvadrata sa 744 prostorije, ima posebno vredan enterijer u čijem su nastanku, odnosno dekorisanju, učestvovali brojni znameniti umetnici negdašnje Jugoslavije, poput Petra Lubarde, Mladena Srbinovića, Mila Milunovića, Đorđa Andrejevića Kuna, Marija Pregelja, Save Sandića, Ratomira Gligorijevića.
10.avgust 2013.
U seriji čak 12 bombaških napada u pretežno šiitskim četvrtima Bagdada ubijeno 57 ljudi, dok ih je preko stotinu povređeno. Crni bilans terorističkih napada tog dana, širom Iraka, bio je ukupno čak 77 mrtvih i oko 200 povređenih.
U Indoneziji, na ostrvu Palue, proradio vulkan Rokatenda. Posle prvih žrtava usledila je evakuacija hiljada stanovnika tog ostrva, smeštenog u provinciji Istočna Nusa Tengara. U Indoneziji postoje desetine povremeno aktivnih vulkana, među kojima je najnezgodniji Merapi u centralnom delu ostrva Java. U nizu velikih erupucija tog vulkana 2010. poginulo je više od 350 ljudi.
21.avgust 2013.
Spomenik Crvenoj armiji u centru Sofije, Bugarska, osvanuo ofarban u ružičastu kao gest "umetničkog izvinjenja" zbog bugarskog učešća u vojnoj intervenciji zemalja Varšavskog pakta protiv Čehoslovačke 1968. kada je ugušeno "Praško proleće".
23.avgust 2013.
U dve eksplozije ispred džamija u Tripoliju, u severnom Libanu, poginulo 47 osoba a najmanje 200 je povređeno. Eksplozije ispred Takva džamije i al-Salam džamije najkrvaviji su napadi u Libanu od građanskog rata u toj zemlji 1975-1990. godine.
Septembar 2013
01.septembar 2013.
Stupio na snagu Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju Srbije i Evropske unije.
02.septembar 2013.
Američka plivačica Dajan Nijad postala je prva osoba koja je uspela da prepliva od Kube do Floride bez zaštitnog kaveza za ajkule. Trasu dužine 177 kilometara Nijad je preplivala za 53 sata. Bio je to njen peti pokušaj.
03.septembar 2013.
Broj izbeglih iz Sirije, kao posledica dvoipogodišnjeg građanskog rata, premašio dva miliona, saopštio je Komesarijat za izbeglice UN (UNHCR).
04.septembar 2013.
Nemački Ustavni sud odbio tužbu koju su podnele porodice žrtava vazdušnog napada NATO na most u Varvarinu, uz obrazloženje da obeštećenje mogu zahtevati države, ali ne i privatna lica. U napadu aviona NATO 30. maja 1999, poginulo je 10, a povređeno 30 civila, od čega 17 teško.
Merenja radijacije oko cisterni sa radioaktivnom vodom u oštećenoj nuklearnoj elektrani Fukušima u Japanu, i nakon dve i pogodine od tragedije, pokazala da je radioaktivnost dostigla najviši nivo, od čak 2.200 milisiverta, objavilo japansko regulatorno telo za nuklearnu energiju. Razorni zemljotres i cunami koji je presudno oštetio Fukušimu dogodili su se marta 2011.
12.septembar 2013.
Umro američki inženjer Rej Dolbi, tvorac "Dolbi sistema" za redukciju šuma na audio snimcima. (1933-2013 -80-)
16.septembar 2013.
U zgradi komande mornarice, u Vašingtonu, Aron Aleksis, bivši vojnik, ubio 12 osoba, dok je osam povređeno. Poslednja, trinaesta žrtva, bio je sam napadač, čiji su motivi ostali nejasni. Bio je to drugi najsmrtonosniji napad u vojnim objektima u SAD, posle Fort Huda, novembra 2009.
18.septembar 2013.
Državni dug SAD dostigao nivo od 73 odsto bruto društvenog proizvoda (BDP), što je maksimum u istoriji te zemlje, ako se izuzme vreme Drugog svetskog rata, navedeno je u izveštaju Budžetskog komiteta Kongresa. Krajem 2007. nivo državnog zaduženja bio je 50 odsto niži.
21.septembar 2013.
Započeo oružani napad u tržnom centru Vestgejt, u Najrobiju, Kenija - u napadu, zaključno sa 24. septembrom, poginulo 67 osoba, uključujući 4 napadača, a 175 povređeno. Iza napada je stajala Islamistička grupa Al - Šabab, u znak odmazde za raspoređivanje kenijske vojske u Somaliji.
23.septembar 2013.
Britanka Sara Auten postala prva žena koja je sama preveslala od Japana do Aljaske trasu dužine 6.034 km. Pistajanjem, nakon 150 dana na moru, na Aleutska ostrva, Aljaska, britanka Sara Auten postala je prva žena koja je sama preveslala od Japana do Aljaske, trasu dužine 6.034 kilometra, u sklopu njenog obilaska sveta biciklom i kajakom. Auten je prva žena koja je sama preveslala Indijski okean 2009. kada je iz Australije stigla na Mauricijus.
Oktobar 2013
04.oktobar 2013.
Umro legendarni vijetnamski general Vo Ngujen Đap, glavni strateg borbe koja je okončana pobedom u Vijetnamskom ratu protiv SAD. (Rođen: Kvang Binj/Francuska Indokina/Vijetnam 25.avgust 1911. - Umro: Hanoj/Vijetnam 04.oktobar 2013.) General s nadimkom "crveni Napoleon" najzaslužniji je bio i za prethodni poraz francuskih kolonijalnih trupa kod Dijen Bijen Fua 1954, što je dovelo do propasti francuske kolonijalne imperije u Indokini. Smatra se jednim od najvećih vojnih stratega 20. veka. Bio je glavni komandant u dva rata: Prvom ratu u Indokini (1946–1954) i ratu u Vijetnamu (1960–1975). Učestvovao je u sledećim istorijski značajnim bitkama: Lang Son (1950); Hoa Binj (1951–1952); Dijen Bijen Fu (1954); Tet ofanziva (1968); Uskršnja ofanziva (1972); i konačno Ho Ši Minov pohod (1975). Takođe je bio novinar i ministar unutrašnjih poslova u Vijetmin vladi predsednika Ho Ši Mina, vojni komandant Vijetmina, komandant Vijetnamske narodne armije i ministar odbrane. Takođe je služio i kao član politbiroa partije Lao Dong. Rođen je u porodici koja je bila strastveni protivnik kolonijalizma. Pohađao je školu zajedno sa Ho Ši Minom i stekao diplomu prava na Univerzitetu u Hanoju. Pridružio se Revolucionarnoj partiji mladog Vijetnama 1926. godine i bio je aktivan u studentskim protestima. Bio je inspiracija mnogim pokretima za nezavisnost širom sveta, posebno u Africi.
1911-2013
102
05.oktobar 2013.
U Tripoliju, Libija, američke specijalne jedinice uhapsile Abu Anas al-Libija, vođu Al Kaide u toj zemlji, za kojim je godinama trajala potraga.
12.oktobar 2013.
Umro srpski (jugoslovenski) tv reditelj Jovan Ristić, autor brojnih emisija, filmova, TV serija i pozorišnih predstava. (1939-2013 -74-) Rođen je 1939. u Beogradu, gde je završio gimanziju a potom i Fakultet dramskih umetnosti. Režirao je oko 2.500 TV emisija, dva filma, pedesetak pozorišnih predstava, spotove i brojne manifestacije. Režirao je: "Sedmoricu mladih", TV serije "Koncert za ludi mladi svet", "Divlje godine", emisije "Povratak džezu", kviz "Malo ja, malo ti", bio je autor "Nedeljnog popodneva".
15.oktobar 2013.
Švajcarska, potpisavši međunarodni sporazum o borbi protiv utaje poreza, ukinula bankarsku tajnost, čime je označen kraj specifične pozicije bankarskih računa u toj zemlji. Švajcarska, koja je dugo bila finansijski raj, nalazila se pod velikim pritiskom do potpisivanja sporazuma i u toj zemlji postoji velika zabrinutost da će taj čin ugroziti integritet i reputaciju njenih finansijskih institucija.
18.oktobar 2013.
Vlasti Etiopije predstavile prvu fazu programa svemirskog istraživanja, otvorivši i najveću istočnoafričku opservatoriju. Program predvodi poznati etiopsko američki fizičar Solomon Bilej a finansira etiopsko-saudijski tajkun Mohamed Alamudi. Osim Etiopije u Africi svemirski program ima i Južna Afrika.
19.oktobar 2013.
Prvi avion Erbas A319 aviokompanije "Er Srbija" (Air Serbia), u pratnji dva aviona Vojske Srbije MIG 29, sleteo na beogradski aerodrom "Nikola Tesla".
20.oktobar 2013.
Umrla Jovanka Budisavljević Broz, potpukovnik JNA, nosilac Partizanske spomenice 1941. godine, supruga predsednika SFRJ Josipa Broza Tita. (Rođena: Pećane, Udbina/Kraljevina SHS/Hrvatska 07.decembar 1924. - Umrla: Beograd/Srbija 20.oktobar 2013.) Potiče iz ugledne ličke porodice Budisavljević. Nakon okupacije Jugoslavije, 1941. primljena je u članstvo Saveza komunističke omladine (SKOJ) i tada je počela da radi za Narodnooslobodilački pokret (NOP). U leto 1942. stupila je partizane, u tada formiranu Prvu ličku žensku četu, koja je potom uključena u sastav Druge ličke brigade. Zajedno sa Šestom ličkom divizijom prošla je ratni put od Like do Drvara, gde je bila politički komesar partizanske bolnice, a potom do Beograda i Sremskog fronta. U toku rata je dva puta ranjavana i odlikovana Ordenom za hrabrost. Krajem 1945. prekomandovana je u Beograd, gde je primila dužnost Titove sekretarice, sa zadatkom da se brine o domaćičkim poslovima u rezidenciji u Užičkoj 15 i Belom dvoru. Nakon Titove operacije 1947. počela je da se zbližava sa njim, nakon čega su otpočeli vezu. Venčali su se 15. aprila 1952. Kao supruga predsednika SFRJ i prva dama, učestvovala je u brojnim međunarodnim posetama, kao i prijemu značajnih ličnosti koje su dolazile u SFRJ. Početkom 1970-ih od strane Titovih saradnika optuživana je da se meša u kadrovska pitanja i priprema „državni udar”. Oštri politički problemi koje je imala sa ljudima iz Titovog okruženja, narušili su njihove bračne odnose, što je dovelo do definitivnog razlaza avgusta 1977. godine. Nakon toga, živela je povučeno u rezidenciji u Užičkoj 15, sve do Titove smrti, maja 1980. kada se prvi put nakon trogodišnje pauze u javnosti pojavila na njegovoj sahrani. Jula 1980. izbačena je iz rezidencije i nasilno preseljena u kuću u Bulevaru mira 75, gde je stavljena u nezvanični „kućni pritvor”. Do kraja života bila je u ekstremnoj povučenosti i retko je davala intervjue. Razbolela se avgusta 2013. nakon čega je primljena u Urgentni centar, gde je preminula. Sahranjena je uz državne počasti u Kući cveća.
1924-2013
88
26.oktobar 2013.
Nacionalna aviokompanija Er Srbija započela rad prvim letom aviona Erbas A 319 sa beogradskog aerodroma "Nikola Tesla" za Abu Dabi.
28.oktobar 2013.
Umro srpski novinar Aleksandar Tijanić. (1949-2013 -63-) Bio je glavni urednik časopisa Intervju, direktor televizije Politika i BK televizije. Od 1994. do 1996. je ministar informisanja u Vladi Srbije. Generalni direktor Radio televizije Srbije bio je od 2004. do smrti.
Umro poljski političar i državnik Tadeuš Mazovjecki, sindikalni aktivista, premijer Poljske, prvi demokratski izabran premijer u postkomunističkim zemljama, izvestilac Komisije za ljudska prava UN u BiH. (1927-2013 -86-)
29.oktobar 2013.
Otvoren železnički tunel ispod Bosforskog moreuza, prva podvodna veza između dva kontinenta, dužine 13,6 kilometara, od čega 1,4 kilometra ispod Bosfora. Građevinski poduhvat, u Ankari nazvan "projekat veka", povezuje evropsku i azijsku stranu Istanbula i koštao je oko tri milijarde evra.
Novembar 2013
12.novembar 2013.
Evropski sud za ljudska prava osudio Tursku zbog bombardovanja dva kurdska sela 1994. godine i ubistva 33 osobe, i naložio plaćanje odštete.
17.novembar 2013.
Umrla britanska književnica Doris Lesing, dobitnica Nobelove nagrade za književnost 2007. godine. (1919-2013 94-) Autor je više od 50 dela s tematikom od politike do naučne fantastike. Njen roman "Zlatna beležnica" iz 1962. smatra se nekom vrstom feminističke "svete knjige".
21.novembar 2013.
Započeli tzv. Evromajdanski protesti u prestonici Ukrajine Kijevu - početak tzv. Evromajdanske obojene revolucije kojom su proevropske snage u Ukrajini podržane od strane Zapada srušile legalno i legitimno izabranu vladu Ukrajine na čelu sa predsednikom Viktorom Janukovičem. Majdanska revolucija, poznata i kao Euromajdan, bila je serija protesta i demonstracija koje su se odvijale u Ukrajini od novembra 2013. do februara 2014. godine. Ovi protesti su započeli kao odgovor na odluku tadašnjeg predsednika Viktora Janukoviča da obustavi pripreme za potpisivanje sporazuma o pridruživanju Evropskoj uniji, što je izazvalo nezadovoljstvo među građanima koji su se zalagali za evropske integracije. Protesti su se održavali na Trgu nezavisnosti (Majdan Nezaležnosti) u Kijevu i brzo su se proširili na druge gradove. Tokom vremena, zahtevi demonstranata su se proširili i uključivali su borbu protiv korupcije, ljudskih prava i vladavine prava. Sukobi između demonstranata i policije su postali sve nasilniji, a u februaru 2014. godine došlo je do krvoprolića kada su snage bezbednosti otvorile vatru na protestante. Majdanska revolucija je dovela do svrgavanja Janukoviča i formiranja nove vlade, ali je takođe izazvala ozbiljnu političku krizu u zemlji, uključujući aneksiju Krima od strane Rusije i sukobe u istočnim delovima Ukrajine. Ovi događaji su imali dugoročne posledice po ukrajinsku politiku, društvo i odnose sa Rusijom i Zapadom.
26.novembar 2013.
Psaltir objavljen 1640. poznat kao Bej knjiga psalama, prodat na Sotbijevoj aukciji, na Menhetnu, za 14,2 miliona dolara, postavši tako aukcijski rekord za štampanu knjigu. Za Bej psaltir se veruje da je prva knjiga odštampana na teritoriji današnjih SAD. Knjigu su u Kembridžu, Masačusets, štampale puritanske vođe Masačusets Bej kolonije 1640. godine. Aukcijski rekord za knjigu drži Da Vinčijev Kodeks, njegova lična beležnica, prodata na Kristijevoj aukciji 1994. za 30,8 miliona dolara.
Decembar 2013
05.decembar 2013.
Umro južnoafrički pravnik i državnik Nelson Rolihlahija Mandela, predsednik Južne Afrike i vođa Afričkog nacionalnog kongresa i borbe protiv aparthejda. (Rođen: Istočni Kejp/Južnoafrička unija/Južnoafrička Republika 18.jul 1918. - Umro: Johanezburg/Južnoafrička Republika 05.decembar 2013.) Rasisitčki režim Južne Afrike ga je 1962. osudio na pet godina, a 1964. na doživotnu robiju. Tokom 27 godina provedenih u zatvoru, postao je simbol otpora protiv aparthejda. Iz zatvora je, posle ogromnog pritiska svetskog javnog mnjenja kao i javnosti Južne Afrike, pušten 1990. Usled sve većeg domaćeg i međunarodnog pritiska, kao i zbog straha od rasnog građanskog rata, predsednik Frederik Vilem de Klerk ga je oslobodio. Mandela i Klerk su uložili napore u pregovore o prekidu aparthejda. Šef države postao je 1994. Kao prvi crni predsednik Južne Afrike, postao je simbol borbe za ljudska prava i pomirenje u zemlji. Rođen je u jednom selu u blizini Umtate (Transkej), u kraljevskoj porodici, koja je pripadale plemenu Tembu. Njegov otac, Henri Mandela, kao podpoglavar bio je član Transkej veća i predsednik Skupštine veća glavnog poglavara Tembua. Bio je član Afričkog nacionalnog kongresa (ANC) i aktivno se borio protiv aparthejda, sistema rasne segregacije koji je vladao u Južnoj Africi. Njegova borba je uključivala organizaciju protesta i međunarodnu kampanju za oslobađanje političkih zatvorenika. Njegova administracija je radila na pomirenju između različitih etničkih grupa i izgradnji nove, demokratske nacije. Mandela je bio kontroverzna ličnost veći deo svog života. Iako su ga desničarski kritičari označili kao komunističkog teroristu, dok su ga krajnji levičari smatrali previše otvorenim za pregovore i pomirenje za pristalicama aparthejda, stekao je međunarodna priznanja za svoje napore. Široko smatran ikonom demokratije i socijalne pravde, dobio je više od 250 priznanja - uključujući Nobelovu nagradu za mir - i postao je predmet kulta ličnosti. U Južnoj Africi gaje duboko poštovanje prema njemu, gde ga često nazivaju njegovim Kosa klanskim imenom, Madiba, što se opisuje kao „Otac nacije”.
1918-2013
95
10.decembar 2013.
Urugvaj postao prva zemlja u svetu koja je potpuno legalizovala proizvodnju kanabisa i njegovu prodaju nakon što je senat izglasao zakonske okvire koji regulišu gajenje i distribuciju kanabisa.
12.decembar 2013.
Separatističke partije u Kataloniji postigle dogovor o održavanju referenduma o nezavisnosti. Vlasti Španije tu inicijativu su odmah odbacile kao protivustavnu i nelegalnu.
13.decembar 2013.
Kairo se našao pod snegom, prvi put nakon 112 godina. Talas hladnoće zahvatio je Bliski istok, pa je snežni pokrivač, koji se ne pamti u tim krajevima, pokrio više zemalja regiona.
14.decembar 2013.
Kineska istraživačka svemirska letelica "Čange-3" uspešno sletela na površinu Meseca, čime je Kina postala prva zemlja kojoj je to uspelo posle 37 godina.
Umro irski pozorišni i filmski glumac Piter O'Tul, kojem su specifičan izgled i majstorska gluma omogućile da nenadmašno tumači uloge senzitivnih i ambivalentnih ličnosti. (1932-2013 -81-) Filmovi: "Lorens od Arabije", "Beket", "Lord Džim", "Zima jednog lava", "Noć generala", Ja Petko", "Doviđenja gospodine Čips", "Vladajuća klasa".
19.decembar 2013.
Umrla srpska (jugoslovenska) pozorišna, filmska i TV glumica Ružica Sokić. (Rođena: Beograd/Kraljevina Jugoslavija/ Srbija 14.decembar 1934. - Umrla: Beograd/Srbija 19.decembar 2013.) Rođena je kao kćerka trgovca i suvlasnika lista „Pravda“, Petra Sokića (1893-1964), i majke Vukosave (umrla 2000), ćerke sveštenika iz Banjaluke. Još kao devojčica učestvovala je u Dečjoj radio-dramskoj grupi Radio-Beograda, a godine 1958. diplomirala je glumu na Akademiji za pozorišnu umetnost u Beogradu. Kraće vreme bila je članica Savremenog pozorišta, ubrzo prelazi u Atelje 212, gde je brojnim ulogama (prvenstveno savremenog i domaćeg repertoara) otkrila i potvrdila dar „rođene glumice“. Glumila je u oko 40 filmova; već za prvu ulogu („Gorki deo reke“, 1965, J. Živanovića) nagrađena je Srebrnom arenom na festivalu u Puli. Najveće uspehe ostvarila je glavnim ulogama pevačice u filmu „Kad budem mrtav i beo“ (Ž. Pavlovića, 1967) i prostodušne uličarke u filmu „Žuta“ (V. Tadej, 1973), za koju je u Puli nagrađena Zlatnom arenom. Veliku popularnost u bivšoj Jugoslaviji donela joj je uloga majke Perside "Side" Pantić u komediji Tesna koža. Upečatljive su ostale i uloge snaje Ruže u Drugoj Žikinoj dinastiji i Veliborke u Srećnim ljudima. Neke od njenih poznijih velikih uloga je uloga Taske, u velikom bioskopskom hitu Zona Zamfirova iz 2002. godine, a istakla se i u seriji Greh njene majke, tumačeći lik kume Anice. Njena sestra je srpska slikarka Ljubica Sokić, a nećak Abdulah Numan, muftija Srbije. Tokom 2010. objavila je knjigu sećanja „Strast za letenjem“. Nakon duže borbe sa Alchajmerovom bolešću, Ružica Sokić je preminula u Beogradu.
1934-2013
79
23.decembar 2013.
Umro ruski (sovjetski) inženjer Mihail Timofejevič Kalašnjikov, konstruktor najbolje automatske puške XX veka AK-47, nazvane "Kalašnjikov" prema njegovom imenu, proizvedene, počev od 1947. u kako se procenjuje, 70 miliona primeraka. (1919-2013 -94-) Automatska puška "Kalašnjikov" u zvaničnoj upotrebi je u više od 100 država sveta. Kalašnjikov je jedini nosilac i priznanja "Heroj Rusije" i (u dva navrata) priznanja "Heroj socijalističkog rada".
29.decembar 2013.
Žena-samoubica, udovica jednog islamskog militanta, izvela teroristički bombaški napad na železničkoj stanici u Volgogradu-poginulo 18 osoba a 44 povređeno.
2014
Januar 2014
01.januar 2014.
27.januar 2014.
Haški tribunal osudio pravosnažnom presudom Vlastimira Đorđevića bivšeg načelnika resora javne bezbednosti MUP-a Srbije na 18 godina zatvora. Uhapšen je u Budvi 17. juna 2007. godine i odmah isporučen Haškom tribunalu. Suđenje je počelo januara 2009. Prva presuda doneta je 23. februara 2011. godine, i Đorđević je tada osuđen na 27 godina zatvora. Druga, pravosnažna presuda, doneta je 27. januara 2014. godine i Đorđević je njom osuđen na 18 godina zatvora. Đorđević je nakon rasprave o žalbi na prvostepenu presudu priznao da su na Kosovu počinjeni zločini nad albanskim civilima i on se tom prilikom izvinio žrtvama. Pritom, izjavio je da je za te zločine saznao tek nakon nakon što je u Dunavu kod Tekije nađena hladnjača sa leševima i da se nije usprotivio prikrivanju zločina tajnim pokopavanjem u masovne grobnice.
30.januar 2014.
Bivši predsednik Demokratske stranke i Republike Srbije, Boris Tadić, napustio Demokratsku stranku.
Februar 2014
07.februar 2014.
Otvorene XXII zimske olimpijske igre u Sočiju U Rusiji koje su trajale do 23.februara. Održano je 98 takmičenja u 15 sportova. Soči, grad domaćin, je izabran 4. jula 2007. ispred južnokorejskog grada Pjongčanga i austrijskog Salcburga na 119. zasedanju Međunarodnog olimpijskog komiteta u Gvatemali. Ovo je bio prvi put da Rusija organizuje Zimske olimpijske igre (Sovjetski Savez je prethodno organizovao Letnje olimpijske igre 1980. u Moskvi). Za potrebe Zimskih olimpijskih igara 2014. sagrađeno je ukupno 11 sportskih borilišta.
Veliki protesti širom gradova Federacije Bosne i Hercegovine u kojima je zapaljena zgrada vlade BiH i arhive. Najpre su u Tuzli 4.februara počeli protesti radnika koji su ostali bez posla posle privatizacije eskaliravši u nerede u kojima je povređeno više stotina ljudi, demolirane državne institucije. Protesti su se potom proširili i po drugim gradovima Bosne i Hercegovine.
10.februar 2014.
Umrla američka filmska glumica i diplomata Širli Templ. (1928-2014 -85-) Prvih milion dolara zaradila je pre svoje desete godine. Najveću popularnost je doživela krajem tridesetih godina 20. veka snimajući filmove za studio 20th Century Fox. Tumačila je glavne uloge u 14 kratkih i 43 dugometražna igrana filma. Posle završetka filmske karijere služila je u svojstvu američkog delegata na Generalnoj skupštini Ujedinjenih nacija (1969-70), šefa protokola SAD (1976-77) i ambasadora u Gani (1974-76) i Čehoslovačkoj (1989-92). Godine 1988. objavila je autobiografiju Dete zvezda.
11.februar 2014.
Pri padu alžirskog vojnog aviona Lokid C-130 Herkul poginulo je 77 osoba.
18.februar 2014.
U Kijevu došlo do velikih sukoba između policije i demonstranata u kojima je upetrebljeno i vatreno oružje, što je dovelo do smrti 25 osoba - kulminacija Majdanskih protesta.
20.februar 2014.
U sukobima između policije i demonstranata u Kijevu, koji traju od 18. februara, poginulo je više od 80 osoba.
21.februar 2014.
Nakon potpisivanja sporazuma između vlasti i opozicije, ukrajinski parlament jednoglasno je izglasao povratak na ustav iz 2004. i usvojio zakon kojim se stvaraju preduslovi za puštanje na slobodu Julije Timošenko.
22.februar 2014.
U Kijevu izvršen državni udar i prekršen sporazum potpisan dan ranije između vlasti i opozicije nakon upada nekoliko desetina ekstremnih desničara u Vrhovnu Radu prilikom povlačenja policije, što je dovelo do svrgavanja sa vlasti regularno izabranog predsednika Viktora Janukoviča i postavljanje na to mesto novoizabranog predsednika skupštine Aleksandra Turčinova koji je raspisao vanredne predsedničke izbore za 25. maj. Iz zatvora oslobođena Julija Timošenko.
23.februar 2014.
Započeli protesti na Krimu i pro-Ruskom Jugoistoku Ukrajine protiv nasilnog rušenja regularnih vlasti i predsednika u Kijevu i zabrane upotrebe Ruskog jezika. Istog dana zatvorene XXII zimske olimpijske igre u Sočiju.
26.februar 2014.
Na naredbu ruskog predsednika Vladimira Putina Oružane snage Rusije započele su vojne vežbe na granici sa Ukrajinom.
Na Krimu došlo do masovnih nereda i zauzimanja državnih institucija.
27.februar 2014.
Izabrana nova ukrajinska vlada na čelu sa Arsenijem Jacenjukom. Jacenjuk je predsednik ukrajinske desničarske pronacističke stranke "Narodni front" i optuženik za ratni zločin i učešće u Prvom čečenskom ratu na strani islamskih ekstremista. Bio je ministar ekonomije (2005–2006) i ministar spoljnih poslova u drugoj vladi Janukoviča (2007). U periodu 2007–2008. bio je predsedavajući Vrhovne rade Ukrajine, a od 2014–2016, obavljao je funkciju premijera Ukrajine. Jacenjuk se izjašnjava kao Ukrajinac i kao unijata (član Ukrajinske grkokatoličke crkve). Delom je rumunskog porekla. Jacenjuk je svoj kabinet ministara nazvao "vladom političkih kamikaza". Za vreme svog mandata, vlada suočila sa stvarnim gubitkom Krima i oružanim sukobom na istoku Ukrajine, a za vreme nje je potpisan sporazum o pridruživanju Ukrajine i Evropske unije. Arsenij Jacenjuk je 10. aprila 2016. podneo ostavku na mesto premijera Ukrajine. Vrhovna rada je 14. aprila usvojila rezoluciju o ostavci Jacenjuka i na njegovo mesto imenovala Vladimira Grojsmana. Predsedavanje vladom je pratilo niz kontroverzi, počev od toga da je, i pre nego što je vlada izabrana, pojavio snimak na Jutjubu u kome tadašnja pomoćnik državnog sekretara SAD Viktorija Nuland, saopštava ambasadoru SAD u Ukrajini, kako je Stejt department izabrao Jacenjuka za premijera Ukrajine, do toga da je tužilaštvo izjavilo da vodi krivični postupak protiv Jacenjuka jer je uzeo mito u iznosu od 3 miliona dolara.
Mart 2014
01.mart 2014.
Na zahtev Vladimira Putina, ruski parlament odobrio je upotrebu vojnih snaga na teritoriji Ukrajine.
Vojnici u uniformama bez oznaka preuzeli su kontrolu nad mnogim mestima na Krimu, što su pojedini svetski politički analitičari protumačili kao početak novog Hladnog rata između Rusije i Zapada.
11.mart 2014.
Krimski parlament je usvojio deklaraciju o nezavisnosti Autonomne Republike Krim i grada Sevastopolja.
16-17.mart 2014.
18.mart 2014.
Rusija zvanično pripojila Krim.
Uhapšeni odbegli narko-bos Darko Šarić, protiv koga je u Srbiji podignuta optužnica prebačen u Crnu Goru. Početkom 2014. godine Šarića je locirala srpska tajna služba BIA u Južnoj Americi i uhapsila u zajedničkoj operaciji srpske i crnogorske policije nakon što je za njim tražena međunarodna poternica. Doveden je u Crnu Goru 18. marta, i na kraju u srpsku prestonicu Beograd, gde će mu biti suđeno.
19.mart 2014.
Vojislav Koštunica podneo neopozivu ostavku na funkciju predsednika Demokratske stranke Srbije.
21.mart 2014.
28.mart 2014.
Severnoatlantski savet je izabrao bivšeg premijera Norveške Jensa Stoltenberga za novog generalnog sekretara NATO pakta.
April 2014
07.april 2014.
Narodna republika Donjeck proglasila nezavisnost od Ukrajine. Prethodnog dana 06.aprila u Donjecku, Lugansku i Harkovu proruski demonstranti zauzeli zgrade vlade Ukrajine. Proglašena je nezavisnost u tim oblastima što je u narednom periodu dovelo do eskalacije sukoba i Građanskog rata na Istoku Ukrajine - početak rata u Donbasu.
12.april 2014.
13.april 2014.
Privremeni predsedik Ukrajine Aleksandar Turčinov naredio je da se na istoku Ukrajine pokrene "antiteroristička operacija". Na konferenciji za štampu svrguti ukrajinski predsednik Viktor Janukovič pozvao je vojsku Ukrajine da ne deluje u Slavjansku i rekao da je zemlja na ivici građanskog rata. Kramatorsk je bio sedmi grad koji je pod kontrolom proruskih demonstarnata. Tokom jutra oni su zauzeli dva administartivna centra u tom gradu i obližnji vojni aerodrom ukrajinske vojske. Sledećeg dana 14.aprila, proruske snage su imale pod kontrolom vladine zgrade u devet gradova na istoku Ukrajine
15.april 2014.
Maj 2014
02.maj 2014.
U sukobima između euromajdanskih i antimajdanskih demonstranata u Odesi poginulo najmanje 48 osoba kada su nepoznate osobe bacile Molotovljeve koktele na sedište proruskih aktivista. Sukobi između promajdanskih i antimajdanskih demonstranata izbili su u južnom ukrajinskom gradu Odesi 2014. godine, kao reakcija na Evromajdan. Sukobi su kulminirali 2. maja, kada su stotine naoružanih proruskih aktivista napale marš jedinstva u centru grada, što je dovelo do toga da su proukrajinski militanti zapalili Dom sindikata u kojem su proruski militanti bili zabarikadirani. U sukobima je poginulo 46 antimajdanovaca i dva promajdanovaca, a više od 200 ljudi je povređeno.
08.maj 2014.
Snage sirijske vlade Bašara el Sadata zauzele grad Homs nakon trogodišnje opsade i sporazuma o primirju sa pobunjenicima kojim je omogućeno njihovo povlačenje.
12.maj 2014.
13.maj 2014.
Područje srednje i jugoistočne Evrope zahvatio je Ciklon “Tamara” koji je prouzrokovao najveće poplave na području Balkanskog poluostrva u poslednjih 120 godina, a najviše u Srbiji i Bosni i Hercegovini. Prostirao se na velikoj horizontalnoj površini, vertikalne debljine do 100 km kroz celu troposferu. Dva dana kasnije 15.maja u obe države proglašena vanredna situacija zbog poplava izazvanih obilnim padavinama.
16.maj 2014.
U Srbiji Kolubara i Tamnava poplavile grad Obrenovac, a narednih dana i Sava, nakon čega je više od 35 ljudi izgubilo život, a desetine hiljada ostalo bez domova i raseljeno u prihvatne centre, najviše u Beogradu.
18.maj 2014.
Umro srpski (jugoslovenski) pisac, političar i disident Dobrica Ćosić, član SANU, prvi predsednik SRJ, učesnik NOP-a od 1941. (Rođen: Velika Drenova, Trstenik/Kraljevina SHS/Srbija 29.decembar 1921. - Umro: Beograd/Srbija 18.maj 2014.) Radio je u komisiji koja je pisala program SKJ. On je napisao uvod, kao i tekstove o prosveti, nauci, kulturi i poslednje poglavlje. Jedan je od osnivača i pokretača Nedeljenih informativnih novina (NIN). Iz političkog života izopšten je u maju 1968. zbog otvaranja pitanja teškog položaja Srba na Kosovu i Metohiji. Zbog velikog ličnog uticaja i širokog kruga uticajnih prijatelja i poznanika, doživljavan je kao siva eminencija Srbije i Jugoslavije, dok je sam Ćosić za sebe govorio da je nezavisan i slobodan čovek i da ga pozicije ne interesuju. Predsednik SRJ je od 15. juna 1992. a Savezna skupština izjasnila se protiv njega 2. juna 1993. uz obrazloženje da je prekršio Ustav. Kao literata postao je poznat romanom "Koreni" svojevrsnim, psihološkim prikazom srpskog sela u vreme poznih Obrenovića. U romanu "Deobe" prikazao je dramu Srbije u Drugom svetskom ratu, sukobe komunista i monarhista, koji su prolazili ne samo kroz porodice nego i kroz pojedine ličnosti. Roman "Vreme smrti", prikaz je Srbije uoči i tokom Prvog svetskog rata. Ostala dela: romani "Daleko je sunce", trilogija "Vreme zla" ("Grešnik", "Otpadnik", "Vernik"), "Vreme vlasti", knjiga članaka "Sedam dana u Budimpešti", eseji "Akcija", "Moć i strepnje", "Odgovornosti", "Stvarno i moguće", "Kosovo". Za svoj književni opus dobio je većinu nacionalnih nagrada i nekoliko inostranih te je triput nominovan za Nobelovu nagradu za književnost (1983, 1989, 2011).
1921-2014
92
21.maj 2014.
Rusija i Kina postigle 30-godišnji gasni sporazum, vrednosti preko 400 milijardi dolara.
Donjecka narodna republika i Luganska narodna republika potpisali sporazum o ujedinjenju u Novorusiju. Proglašenje Novorusije izvršeno 24.maja. Projekat Novorusija zamrznut je već maja 2015.godine.
25.maj 2014.
29.maj 2014.
Na predsedničkim izborima u Ukrajini pobedio Petro Porošenko.
Lideri Rusije, Belorusije i Kazahstana potpisali ugovor o osnivanju Evroazijske ekonomske unije (koji stupa na snagu 1. januara 2015.)
Jun 2014
02.jun 2014.
Huan Karlos I od Španije abdicirao u korist sina Felipea. Felipe VI je stupio na kraljevski tron 19.juna.
08.jun 2014.
Bugarska objavila da obustavlja rad na gasovodu Južni tok nakon kritika iz EU i SAD.
12.jun 2014.
Počelo XX Svetsko prvenstvo u fudbalu u Brazilu koje je trajalo do 13.jula 2014. Brazil je po drugi put bio domaćin svetskog prvenstva, nakon Svetskog prvenstva 1950. Brazil je, pored Meksika, Italije, Francuske i Nemačke, peta država koja je bila domaćin svetskog prvenstva dva puta. Titulu svetskog prvaka je po četvrti put osvojila reprezentacija Nemačke, savladavši u finalu reprezentaciju Argentine, posle produžetaka rezultatom 1:0. Treće mesto osvojila je reprezentacija Holandije koja je savladala domaćina Brazil rezultatom 3:0. Bosna i Hercegovina se po prvi put u istoriji kvalifikovala. Reprezentacije koje nisu učestvovale na prošlom svetskom prvenstvu a sada su se kvalifikovale su: Ekvador, Kostarika, Kolumbija, Iran, Belgija, Rusija, Hrvatska. Reprezentacije koje su učestvovale na prošlom svetskom prvenstvu a sada se nisu kvalifikovale su: Severna Koreja, Paragvaj, Danska, Slovačka, Slovenija, Srbija, Novi Zeland, Južnoafrička Republika (učestvovala kao domaćin).
14.jun 2014.
24.jun 2014.
Ruski predsednik Putin u poseti Beču, Gazprom potpisao ugovor o Južnom toku sa OMV-om.
24-25.jun 2014.
27.jun 2014.
Jul 2014
01.jul 2014.
rat u donbasu
Ukrajinska vojska pokrenula veliku vojnu ofanzivu na Donjecku i Lugansku Narodnu Republiku što je vodilo daljem rasplamsavanju Rata u istočnoj Ukrajini odnosno Rata u Donbasu koji je praktično otpočeo 6.aprila 2014. kada su počele proruske antimajdanske demonstracije. Posle propalih destodnevnih pregovora o primirju na Istoku Ukrajine koje je predložio ukrajinski predsednik Petro Porošenko, Ukrajinska vojska je pokrenula veliku vojnu ofanzivu na Donjecku i Lugansku Narodnu Republiku koje su se nakon državnog udara u februaru i nasilne smene Viktora Janukoviča, na referendumu 11. maja otcepile od Ukrajine.
05.jul 2014.
06.jul 2014.
Novak Đoković osvojio Vimbldon i vratio se na prvo mesto ATP liste.
07.jul 2014.
Umro srpski (jugoslovenski) pozorišni, filmski i TV glumac Borivoje Bora Todorović. (Rođen: Beograd/Kraljevina Jugoslavija/Srbija 05.novembar 1929. - Umro: Beograd/Srbija 07.jul 2014.) Rođen je u profesorskoj porodici u Beogradu. Napustio je Mašinski fakultet u Beogradu da bi upisao Akademiju za pozorišnu umetnost, 1949. godine. Studirao je u klasi profesora Joza Laurenčića, kod kojeg je diplomirao 1956. godine. Klasni drugovi su mu bili Ljuba Tadić, Marko Todorović, Slobodan Cica Perović i drugi. Do 1957. godine je bio član Beogradskog dramskog pozorišta (BDP), od 1957-1961. Hrvatskog narodnog kazališta (HNK) u Zagrebu (gde se isticao u američkom repertoaru - Artur Miler, Tenesi Vilijams), a od 1961-1983. godine beogradskog Ateljea 212 (gde je prvi veliki uspeh imao glavnom ulogom u Arseniku i starim čipkama Džozefa Keselringa, 1961). Na filmu je debitovao 1956. godine (film U mreži Bojana Stupice), dok je prvu veću ulogu na filmu, lik kolebljivog i neurotičnog partizana, ostvario u Koracima kroz maglu (1967) Žorža Skrigina. Glumom se aktivno bavio preko 50 godina i za to vreme ostvario je uloge u oko 60 pozorišnih predstava, 30 igranih filmova i blizu 100 TV-drama, TV-filmova i serija. Najpoznatiji je po ulogama Slobodana „Boba” Mihajlovića u Vrućem vetru, „Đenke” u kultnoj komediji Maratonci trče počasni krug, Petra Jakovljevića u Balkanskom špijunu i „Pika” u filmovima Balkan ekspres, Balkan ekspres 2 i istoimenoj TV seriji. Za ulogu Luke Labana u filmu Profesionalac iz 2003. dobio je Nagradu „Gran pri” na Filmskom festivalu komedije u Monte Karlu. Glumio je i na televiziji u serijama Vruć vetar, Sivi dom, Diplomci, Ceo život za godinu dana, Rađanje radnog naroda. Brat je glumice Mire Stupice i otac glumca Srđana Žike Todorovića i glumice i spisateljice Dane Todorović. Preminuo je u 85. godini. Kremiran je na Novom groblju u Beogradu. Njegova urna je položena u u Aleju zaslužnih građana na beogradskom Novom groblju.
1929-2014
84
13.jul 2014.
Finalnom utakmicom Nemačka-Argentina završeno XX Svetsko prvenstvo u fudbalu održano u Brazilu - Nemačka je pobedom nad Argentinom rezultatom 1:0 postala po četvrti put prvak sveta. Titulu svetskog prvaka je po četvrti put osvojila reprezentacija Nemačke, savladavši u finalu reprezentaciju Argentine, posle produžetaka rezultatom 1:0. Treće mesto osvojila je reprezentacija Holandije koja je savladala domaćina Brazil rezultatom 3:0.
26.jul 2014.
U okolini Bajmoka bijena 15-godišnja devojčica iz Subotice Tijana Jurić. Izvesni mesar iz Surčina Dragan Đurić je u noći između 25. i 26.jula oteo Tijanu i ubio je nakon seksualnog napastvovanja. Ubica je priznao da je počinio zločin i pokazao gde je sakrio telo ubijene, desetak dana od počinjenog zločina. Đurić je osuđen na maksimalnu kaznu zatvora od 40 godina. Dobar deo javnosti je tražio smrtnu kaznu. Tijanina smrt je izazvala veliku pažnju u Srbiji i dovela do usvajanja zakona poznatog kao "Tijanin zakon", koji se bavi zaštitom dece i prevencijom nasilja.
Avgust 2014
09.avgust 2014.
24.avgust 2014.
rat u donbasu
Vojska Donjecke i Luganske Narodne Republike je pokrenula veliku kontra-ofanzivu protiv Oružanih snaga Ukrajine koje su nakon propalog desetodnevnog primirja 1. jula pokrenule vojnu ofanzivu na Donjeck i Lugansk. Nakon ogromnih vojnih i teritorijalnih gubitaka na strani Ukrajinskih snaga, drugi po veličini grad u Donjeckoj Oblasti Marijupolj se našao pod opsadom snaga Donjecke Narodne Republike, što je dovelo do potpisivanja primirja o prekidu vatre u Minsku 5. septembra.
26.avgust 2014.
Septembar 2014
01.septembar 2014.
04.septembar 2014.
Pet rudara je poginulo u zeničkom rudniku mrkog uglja, nakon gorskog udara (manjeg zemljotresa) koji je pogodio jamu Raspotočje. Sledećeg dana iz jame je spašeno 29 rudara.
05.septembar 2014.
14.septembar 2014.
U finalu sedamnaestog FIBA Svetskog prvenstva u košarci za muškarce a u Španiji (Madrid) reprezentacija Sjedinjenih Američkih Država pobedila Srbiju rezultatom 129 - 92 i tako po peti put postale svetski šampioni čime su se izjednačile sa Jugoslavijom po broju osvojenih Svetskih prvenstava. Srbija je osvojila svoje prvo srebro od proglašenja nezavisnosti Crne Gore od Srbije 2006. godine.
18.septembar 2014.
Održan Referendum o nezavisnosti Škotske na kojem je većina Škota (55%) glasalo protiv, naspram 45% koji su glasali za nezavisnost.
26.septembar 2014.
Kod meksičkog grada Iguala kidnapovana i ubijena 43 studenta koja su protestovala protiv lokalne vlasti.
27.septembar 2014.
Iznenadna erupcija vulkana Ontake u Japanu, stradalo najmanje 47 šetača.
Oktobar 2014
12.oktobar 2014.
Na fudbalskoj utakmici Srbija - Albanija došlo je do velikog incidenta kada je sa nepoznate lokacije pušten dron koji je na Stadion Partizana uleteo sa zastavom Velike Albanije, što je izazvalo nerede.
14.oktobar 2014.
16.oktobar 2014.
Predsednik Ruske Federacije Vladimir Putin posetio je Srbiju što je izazvalo veliku pažnju svetskih medija. Istog dana održana vojna parada u Beogradu povodom 70 godina od oslobođenja Beograda u Drugom svetskom ratu.
19.oktobar 2014.
Uhapšen zagrebački gradonačelnik Milan Bandić sa još 18 osoba pod sumnjom na korupciju, zloupotrebu položaja i ovlašćenja i trgovanje uticajem.
26.oktobar 2014.
Preko 30 egipatskih vojnika poginulo od auto-bombe na severoistočnom Sinaju, u zemlji uvedeno tromesečno vanredno stanje.
28.oktobar 2014.
Albanska grupa koja sebe naziva „Oslobodilačka nacionalna armija“ izvela je raketni napad na zgradu Vlade Republike Makedonije.
30.oktobar 2014.
31.oktobar 2014.
Predsednik Burkine Faso Blez Kompaore je podneo ostavku nakon 27 godina provedenih na vlasti, posle nasilnih protesta. Juna 2014. godine, vladajuća partija Kongres za demokratiju i napredak objavila je da namerava da organizuje referendum koji bi Kompaoreu dopustio da promeni ustav kako bi mogao da se i po treći put kandiduje za predsednika Burkine Faso na izborima 2015. godine. Dana 30. oktobra skupština je zakazala zasedanje na kome je trebalo da se diskutuje o amandmanu koji bi Kompaoreu omogućio kandidaturu, na što su demonstranti provalili u zgradu skupštine, zapalili ju i opljačkali. Dana 31. oktobra Kompaore je objavio da je napustio funkciju predsednika države, napustio zemlju i dobio azil u Obali Slonovače.
Novembar 2014
01.novembar 2014.
Samozvana “Garda Republike Iliride” saopštila je da je počela sa patroliranjem svuda gde živi albansko stanovništvo na teritoriji Republike Makedonije i da albanska teritorija neće biti ostavljena bez obezbeđenja.
02.novembar 2014.
U oblastima Donjecka i Luganska u istočnoj Ukrajini koje su se u maju na referendumu odvojile od Ukrajine, održani su paralelni parlamentarni i predsednički izbori, sedam dana od vanrednih parlamentarnih izbora koje je održala prozapadna ukrajinska vlada.
.png){kind=small}
U Moskvi umro poslednji Savezni sekretar za narodnu odbranu SFRJ general armije JNA Veljko Kadijević - na toj funkciji od 15.maja 1988. do 08.januara 1992.godine. (Rođen: Glavina Donja,Imotski/KraljevinaSHS/Hrvatska 21.novembar 1925. - Umro: Moskva/Ruska Federacija 02.novembar 2014.) Roditelji (otac Srbin, a majka Hrvatica) bili su poreklom iz Imotskog. Njegov otac Mirko je bio učesnik Španskog građanskog rata u Španiji u kojem je i poginuo 1936. godine. Veljko je 1943. godine, sa svega 18 godina, stupio u Narodnooslobodilačku borbu i postao član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ). Posle oslobođenja Jugoslavije, nastavio je profesionalnu vojnu službu u Jugoslovenskoj narodnoj armiji (JNA), u kojoj se nalazio na dužnostima političkog komesara divizije, nastavnika u Višoj vojnoj akademiji JNA, komandanta divizije, načelnika Štaba korpusa, pomoćnika komandanta armije i dr. Završio je Višu vojnu akademiju JNA i Ratnu školu JNA, 1958. godine, a 1963. godine i Koledž za komandante i generale Armije SAD. U periodu od 15. maja 1988. do 8. januara 1992. godine obavljao je funkciju Saveznog sekretara za narodnu odbranu SFRJ, kada je penzionisan u činu generala armije JNA. Kadijević je oficir koji je imao najduži staž u aktivnoj službi JNA, od dana stupanja u partizane 1943. do penzionisanja, 1992. godine. Takođe, Kadijević je i oficir JNA koji je najduže bio aktivan u činu generala - 25 godina. Marta 1991.godine u ime Oružanih snaga SFRJ i Štaba Vrhovne komande, Kadijević je izneo predloge za rešavanje jugoslovenske krize, ali izneti predlozi na kraju sednice nisu jednoglasno prihvaćeni. U braku sa suprugom Ozrenkom Kadijević (1932-1995) imao je ćerku Mirjanu, udatu za fudbalskog stručnjaka Stanislava Karasija. General Kadijević je napustio Beograd svega nekoliko sati nakon što je dobio informaciju da će biti pozvan u svojstvu osumnjičenog na ispitivanje pred istražiteljima Međunarodnog suda za ratne zločine počinjene na području bivše Jugoslavije u Hagu. Od 2001. godine živeo je u Moskvi, a 2008. dobio je i rusko državljanstvo ukazom tadašnjeg predsednika Dmitrija Medvedeva. Preminuo je u Moskvi. Sahranjen je na Novom groblju u Beogradu. U Hrvatskoj je za generalom Kadijevićem, do njegove smrti, bila raspisana poternica zbog sumnje da je počnio kazneno delo ratnog zločina protiv civilnog stanovništva.
1925-2014
88
03.novembar 2014.
U Njujorku na Menhetnu otvoren Svetski trgovinski centar 1 najviša zgrada na zapadnoj hemisferi, visoka 541 metar. Nalazi se u sklopu svetskog trgovinskog centra sa još nizom solitera na lokaciji nekadašnje zgrade 6 trgovinskog centra koja je zajedno sa Kulama Bliznakinjama srušena 11. septembra 2001. godine. Prema prvoj proceni iz 2007. godine ukupni troškovi radova na STC 1 trebalo je da iznose oko 3 milijarde američkih dolara, odnosno oko 12.380 američkih dolara po kvadratnom metru Ipak, aprila 2012. je objavljeno da su troškovi narasli na 3,9 milijardi američkih dolara što ju je u to vreme činilo najskupljom zgradom na svetu.
06.novembar 2014.
Haški tribunal privremeno oslobodio Vojislava Šešelja zbog lečenja u Srbiji - kako će se ispostaviti Šešelj je pušten trajno. Nakon više od jedanaest godina pritvora bez prvostepene presude, pušten je 12. novembra 2014. godine na privremenu slobodu zbog pogoršanog zdravstvenog stanja. MKSJ je 31. marta 2016. godine oslobodio Šešelja krivice po svim tačkama optužnice. Pravosnažno je osuđen u drugostepenoj presudi Žalbenog veća Međunarodnog rezidualnog Mehanizma za krivične tribunale u Hagu 11. aprila 2018. godine na 10 godina zatvora zbog progona Hrvata u Hrtkovcima, a vreme provedeno u pritvoru mu je priznato kao odslužena kazna.
09.novembar 2014.
Umro srpski (jugoslovenski) pozorišni, filmski i TV glumac Nikola Simić. (Rođen: Beograd/Kraljevina Jugoslavija/Srbija 18.maj 1934. - Umro: Beograd/Srbija 09.novembar 2014.) Rođen je u pekarskoj porodici. Još kao gimnazijalac glumio je u dramskoj sekciji, da bi fakultetsko zvanje glumca stekao na Akademiji za pozorište, film, radio i televiziju u rodnom Beogradu, u klasi koju su činili i: Velimir Bata Živojinović, Aleksandar Aleksov, Rada Đuričin, Ružica Sokić i Ljiljana Marković. Prvu pozorišnu ulogu ostvario je kao student četvrte godine glume, davne 1957. godine, zaigravši u predstavi „Oklopni voz” u režiji Miroslava Belovića na sceni Jugoslovenskog dramskog pozorišta, čiji stalni član postao dve godine kasnije. Na sceni svog JDP-a je igrao do januara 2014. godine. Na filmu je debitovao 1957. godine kratkom pojavom u ostvarenju Subotom uveče Vladimira Pogačića. Posebnu pažnju privlači prvom glavnom filmskom ulogom, partizana Čavke u Pogačićevom ostvarenju Sam 1959. godine. Za tragikomičnu ulogu "folksdojčera" Leksija u potresnoj drami Hitler iz našeg sokaka 1975. godine osvaja Gran pri "Ćele kula" na Filmskim susretima u Nišu i Srebrnu arenu na Filmskom festivalu u Puli. U žanru filmske komedije posebno se proslavio ulogom Dimitrija Pantića u filmskom serijalu Tesna koža (1982-1991), a ostaće zapamćen i kao Svetislav Brkić, koji impersonira dirigenta Herberta fon Karajana, iz filmova Druga Žikina dinastija i Sulude godine. Druge važne uloge su bile u filmovima Davitelj protiv davitelja, gde je igrao inspektora Ognjena Strahinjića, koji mora da razreši slučaj davitelja čije su žrtve žene koje ne vole karanfile, potom Moljac, Nema problema, Doviđenja u Čikagu i Lajanje na zvezde. Ostvario je uloge u 50 dugometražnih filmova. Da nije postao glumac, Nikola Simić sasvim sigurno bio bi slikar. Zapravo slikarstvo je, kako je govorio, bilo njegova prva umetnička ljubav.
1934-2014
80
Na televiziji nastupa još od ranih 60-ih, u brojnim TV-dramama, TV-serijama, zabavnim i kviz programima. Široku popularnost je stekao ulogama u serijama koje je napisao Siniša Pavić, kao što su Srećni ljudi (1993-1996), Porodično blago (1998-2002), Stižu dolari (2004-2006) i serijama Agencija za SIS (2006-2007) i Ljubav, navika, panika (2005-2007). Ostvario je više od 100 TV uloga, uglavnom u produkciji TV Beograd (današnja RTS), kao i u produkciji drugih TV centara. Poseban segment u njegovom glumačkom stvaralaštvu predstavlja opus na Radio Beogradu. Od 1957. do 2013. godine ostvario je više od 250 uloga u radio dramama Dramskog programa Radio Beograda. Poznat je i po tome što je sinhronizacijama crtanih filmova na srpski „pozajmljivao” glas Dušku Dugoušku i tada izgovorio rečenicu „Šefe koji ti je vrag” jednu od najpoznatijih rečenica iz crtanih filmova. Glas je pozajmio i Mikelanđelu i Sekaču u Nindža kornjačama; Megatronu, Blustriku i Čipu Čejsu u Transformersima, Gargamelu iz Štrumpfova, Miki Mausu i Šilji… Početkom februara 2014. je operisan u Institutu za urologiju i nefrologiju od raka prostate, a početkom juna zbog komplikacija sa bešikom. Preminuo je u 80. godini života. Sahranjen je istog dana u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu pored svog brata Slavka Simića. Ženio se četiri puta ali nije imao dece.
10.novembar 2014.
Posle 68. godina, albanski premijer Edi Rama je prvi zvaničnik te zemlje koji je posetio Srbiju. Prilikom njegovog govora na koferenciji za novinare u Palati Srbije, došlo je do političkog skandala kada je poručio srpskim vlastima da priznaju Republiku Kosovo kao realnost na šta je srpski premijer Aleksandar Vučić reagovao burno i to nazvao zlonamernom provokacijom.
16.novembar 2014.
Umro srpski (jugoslovenski) teatrolog, dramaturg, pozorišni reditelj, dramski pisac, pesnik, romansijer, putopisac, scenarista, esejista, publicista, leksikograf, antologičar, prevodilac, hroničar društva i teatra, pozorišni kritičar i novinski kolumnista Jovan Ćirilov. (Rođen: Kikinda/Kraljevina Jugoslavija/Srbija 30.avgust 1931. - Umro: Beograd/Srbija 16.novembar 2014.) Rođen je u Kikindi, kao jedino dete oca javnog beležnika i majke domaćice. Maturirao je u kikindskoj Gimnaziji 1950. godine sa odličnim uspehom, nakon čega je došao u Beograd na studije. Upisao je filozofiju na Filozofskom fakultetu u Beogradu i diplomirao 1955. godine. Čitav život posvetio je teatru, a ljubav prema pozorišnoj umetnosti razvio je još u najranijem detinjstvu. Ćirilov je 1956. godine angažovan u Jugoslovenskom dramskom pozorištu, gde je najpre bio asistent režije i mlađi dramaturg, potom dramaturg, a od 1963. do 1967. godine umetnički direktor. Godine 1967, na poziv tadašnje upravnice Mire Trailović, prelazi u Atelje 212 kao dramaturg, a 1985. biva postavljen za upravnika JDP-a. Na tom položaju ostao je sve do penzionisanja 1999. godine, što predstavlja dosad najduži upravnički mandat u ovom uglednom beogradskom pozorištu. Zajedno sa Mirom Trailović osnovao je 1967. godine BITEF (Beogradski internacionalni teatarski festival), jedan od najuglednijih evropskih pozorišnih festivala, i bio njegov umetnički direktor i selektor do kraja svog života. Tokom više decenija pisao je kolumne - u NIN-u. U svojim kolumnama u NIN-u je komentarisao različita zbivanja u zemlji, regionu i svetu. Tako je 1995. pisao i smatrao je da je hrvatska vojna operacija Oluja genocid kao i da su zebnje Srba iz današnje Hrvatske o ponavljanju događaja iz Drugog svetskog rata, bile opravdane. Istovremeno je kritikovao izbacivanje Hrvata iz Srbije, bez obzira na nesrazmernost broja prognanih.
1931-2014
83
Celog života rado je crtao karikature svojih savremenika iz javnog života i priredio samostalnu izložbu pod nazivom „Jovan Ćirilov: Moji savremenici u karikaturama“, u produkciji Muzeja pozorišne umetnosti Srbije. Jovan Ćirilov se, kao delegat na Trinaestom kongresu Saveza komunista Jugoslavije 1986. godine, u svom govoru založio za dekriminalizaciju homoseksualnosti u SFRJ, što je bila prva takva inicijativa u bivšoj Jugoslaviji. Takođe, zajedno sa Borkom Pavićević pružio je značajnu podršku osnivanju prvog romskog nacionalnog teatra u Srbiji, teatra Suno e Romengo u Novim Karlovcima, 2000. godine. Govorio je nemački, engleski, francuski, španski, italijanski i ruski, a poznavao je i osnovne principe kineskog jezika. Preminuo je u 84. godini. Sahranjen je 20. novembra 2014. godine u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu. U Istorijskom arhivu Beograda od 2004. godine postoji njegov lični fond koji sadrži osam hiljada knjiga i 450 kutija arhivske građe. Ustanovljena je nagrada „Jovan Ćirilov – za korak dalje”.
18.novembar 2014.
Demokratska stranka Srbije i Pokret Dveri formirali su opozicioni patriotski blok, koji se protivi ulasku Srbije u EU i NATO, a zalaže za ekonomski patriotizam, intenziviranje saradnje sa Rusijom i odbranu Ustava Srbije.
24.novembar 2014.
Raketom Sojuz sa kosmodroma Bajkonur lansirana tročlana posada ka Međunarodnoj svemirskoj stanici. Posadu su činili Anton Škaplerov iz Roskosmosa, Teri Verts iz Nase i Samanta Kristoforeti iz agencije Esa.
Decembar 2014
01.decembar 2014.
Predsednik Rusije, Vladimir Putin, objavio je povlačenje iz projekta Južni tok, te da će se umesto toga graditi sličan gasovod prema Turskoj.
09.decembar 2014.
12.decembar 2014.
16.decembar 2014.
Talibani napali vojnu školu u Pešavaru ostavivši za sobom 141 ubijenog od čega je bilo 132 dece.
17.decembar 2014.
Premijeri Srbije i Kine Aleksandar Vučić i Li Kećang svečano su otvorili Pupinov most koji povezuje Zemun i Borču na Dunavu.
28.decembar 2014.
NATO je zvanično okončao trinaestogodišnje borbene operacije Međunarodnih snaga za bezbednosnu pomoć u Avganistanu. Ostalo 13.000 vojnika za obuku afganske armije.
2015
Januar 2015
01.januar 2015.
02.januar 2015.
03-10.januar 2015.
Pripadnici terorističke grupe Boko haram napali grad Baga na severu Nigerije i masakrirali preko 2.000 ljudi.
07.januar 2015.
U pucnjavi u redakciji satiričnog lista „Šarli Ebdo“, u centru Pariza, poznatog po karikaturama muslimanskih lidera, ubijeno je 12 ljudi, uključujući i dva policajca, ranjeno 11 osoba. Dvojica maskiranih naoružanih napadača upali su u sedište francuskog satiričnog lista Šarli Ebdo u Parizu i otvorili vatru. Nakon potrage za teroristima koja je trajala tri dana i višečasovne opsade štamparije u kojoj su se sakrila, likvidirana su braća Šerif i Said Kuaši, 09.januara. Povod za napad na ovaj list su karikature i šale sa prorokom Muhamedom koje Šarli ebdo često objavljuje, a koje su uvredljive nekim muslimanima.
11.januar 2015.
Kolinda Grabar-Kitarović pobedila Ivu Josipovića u tesnom izbornom finišu predsedničke trke na izborima za predsednika Republike Hrvatske.
13.januar 2015.
rat u donbasu
Raketni napad na kontrolnu tačku kraj autoputa u blizini sela Buhas u Donjeckoj oblasti - zahuktavanje ponovne eskalacije rata u istočnoj Ukrajini. Poginulo je 12 putnika u autobusu, a 18 je ranjeno. Napad je bio najveći gubitak života od potpisivanja primirja u Minsku septembra 2014.
20.januar 2015.
Šiitski pokret Huti zauzeo predsedničku palatu u Sani, predsednik (koji nije živeo u palati) dao ostavku dva dana kasnije.
22.januar 2015.
rat u donbasu
Artiljerijski napad ukrajinske vojske na stanicu transporta "Donjeckgomarš" "Bose" u Donjecku, pri čemu je poginulo najmanje 8 civila, dok ih je 13 ranjeno - DNR i LNR objavile kraj primirja i pokrenule kontraofanzivu u kojoj su zauzele Donjecki aerodrom i započele bitku za Debaljceve (strateško železničko čvorište).
25.januar 2015.
Koalicije radikalne levice (SIRIZA) koju predvodi Aleksis Cipras, pobedila na vanrednim parlamentarnim izborima osvojivši 149 od ukupno 300 mandata. Sledećeg dana 26.januara Cipras postao predsednik vlade Grčke.
Februar 2015
01.februar 2015.
Novak Đoković osvojio rekordnu petu titulu na Otvorenom prvenstvu Australije u tenisu, pobedivši Endija Marija sa 3-1.
Reprezentacija Francuske osvojila Svetsko prvenstvo u rukometu 2015. pobedom u finalu nad domaćinom prvenstva Katarom rezultatom 25:22.
03.februar 2015.
Međunarodni sud pravde u Hagu odbacio tužbu Hrvatske protiv Srbije, kao i protivtužbu Srbije za genocid.
08.februar 2015.
09.februar 2015.
Umro srpski (jugoslovenski) kantautor, tekstopisac, kompozitor i šansonjer Slobodan Boba Stefanović. (Rođen: Beograd/FNR Jugoslavija/Srbija 21.maj 1946. - Umro: Beograd/Srbija 09.februar 2015.) Rođen je na Čuburi, u porodici Milivoja i Lepe Stevanović. Milivoje je u to vreme visoki državni i partijski funkcioner, ali je '48-me uhapšen i odlazi na Goli otok zbog IB-a. Boba još u najranijem detinjstvu pokazuje veliki talenat za slikanje i muziku, a kako je u komšiluku, Molerova 33, bilo 1958. godine otvoreno amatersko pozorište „Dadov“, Boba tu pronalazi svoj svet. Sam je naučio da svira veliki broj muzičkih instrumenata, a neke od njegovih najlepših pesama je sam napisao. Diplomirao je na Fakultetu dramskih umetnosti, odsek Filmska i TV organizacija i apsolvirao na Likovnoj akademiji. Bogatu muzičku karijeru Boba Stefanović započeo je davne 1962. godine u vokalno-instrumentalnom sastavu Zlatni dečaci kao pevač. Prvi put profesionalno nastupa u tada veoma popularnom klubu „Euridika“, sa samo 15 godina i od tada se nižu samo hitovi poput : Obriši suze, draga, Vrati mi snove za dvoje, Kažu mi da još si uvek sama, Mari, Mari, Hiljadu mandolina itd. Petnaestak godina, je držao školu pevanja pop i rok muzike, a poslednjih godina života najviše vremena provodio je slikajući. Povremeno je prihvatao i pozive za nastupe. Umro je od raka kostiju. Za sobom je ostavio tri ćerke.
1946-2015
68
12.februar 2015.
U Minsku posle 17 sati pregovaranja završeni razgovori lidera Rusije, Ukrajine, Francuske i Nemačke koji su rezultovali usvajanjem novog sporazuma pod nazivom Minsk 2, kojim je predviđen prekid vatre od 15. februara. Dogovoren Paket mera za sprovođenje Minskih sporazuma (Minsk II) među kojima su ukrajinska kontrola cele granice u Donbasu ali i ustavna decentralizacija do kraja godine
14.februar 2015.
22.februar 2015.
27.februar 2015.
Boris Nemcov, vođa ruskog opozicionog Pokreta solidarnosti ubijen u centru Moskve. Bio je ruski liberalni političar, koji je od 1997. do 1998. bio jedan od vicepremijera i najbližih saradnika predsednika Rusije Borisa Jeljcina, da bi 2000-ih postao jedan od najistaknutijih kritičara i vođa opozicije protiv predsednika Rusije Vladimira Putina. Nemcov je aktivno podržavao Evromajdan i žestoko kritikovao rusko pripajanje Krima i učešće ruskih naoružanih snaga u sukobu na istoku Ukrajine. Ubijen je hicima iz vatrenog oružja na moskovskoj ulici nedaleko od Kremlja, dok se šetao u društvu 22-godišnje ukrajinske manekenke Ane Duricke. Imao je 55 godina.
Mart 2015
02.mart 2015.
Iračka vojska i šiitska milicija, uz podršku Irana, započeli ofanzivu na Tikrit koji drži "Islamska Država" - zauzeće grada objavljeno 31.3, mada je ostalo još uporišta islamista koji su pružali otpor.
05-08.mart 2015.
08.mart 2015.
Zemljotres jačine 4,7 stepeni Rihterove skale pogodio Kosjerić i okolinu, oštetivši oko 400 objekata - nije bilo ljudskih žrtava.
09.mart 2015.
U sudaru dva helikoptera na severu Argentine poginulo 10 osoba, od kojih su 8 bili francuski državljani. U nesreći su stradali plivačica Kamij Mifa, bokser Aleksis Vasten i jedriličarka Florens Arto.
12.mart 2015.
13.mart 2015.
U širem rejonu aerodroma Surčin srušio se vojni helikopter Mi-17 vojske Srbije - poginulo svih 7 putnika i članova posade, među njima i beba stara 5 dana. Istog dana u popodnevnim časovima: dvogodišnja devojčica oteta na ulici, ali je ubrzo pronađena na auto-putu. Uhapšeni otmičari, francuski državljani.
14.mart 2015.
18.mart 2015.
Teroristički napad "Islamske Države" u tuniskom muzeju Bardo u kojem je ubijeno 19 turista i dvoje Tunižana.
Otvaranje novog sedišta Evropske centralne banke u Frankfurtu okruženo neredima, desetine ranjenih i stotine uhapšenih.
20.mart 2015.
U napadima bombaša-samoubica Islamske države na dve šiitske džamije u Sani poginulo više od 130 osoba.
Pomračenje Sunca bilo vidljivo širom Evrope, a totalno pomračenje na području severnije od Farskih ostrva i Svalbarda.
22.mart 2015.
U Jemenu šiitski pobunjenici Huti zauzimaju Taiz nakon čega arapske zemlje na čelu sa Saudi Arabijom vrše vazdušne udare na njih.
Novak Đoković osvojio 50. titulu u karijeri pobedivši Švajcarca Rodžera Federera u finalu Indijan Velsa sa 2-1.
24.mart 2015.
Kopilot aviona Erbas A320 nemačke kompanije Džermanvings sa 144 putnika i 6 članova posade namerno srušio avion u francuskim Alpima.
April 2015
02.april 2015.
U napadu pripadnika somalijske militantne rupe Al Šabab u studentskom gradu u Garisi na severoistoku Kenije poginulo najmanje 147 ljudi.
13.april 2015.
Brodolomi migranata na Sredozemnom moru, između Italije i Libije i kod Rodosa, preko 1.000 mrtvih - tokom aprila. Ministri EU su zatim odobrili veće fondove za spasilačku Operaciju Triton.
15.april 2015.
19.april 2015.
21.april 2015.
Oko 40 naoružanih osoba koje su nosili uniforme sa oznakama UČK, zauzelo je oko dva časa noću nakratko karaulu u selu Gošince, u opštini Lipkovo, potvrdila je makedonska policija.
Japanski eksperimentalni voz serije L0 tipa maglev postigao brzinu od 603 km/h.
23.april 2015.
Povodom 100-godišnjice Jermenskog genocida, Jermenska apostolska crkva kanonizovala 1,5 miliona žrtava.
25.april 2015.
U zemljotresu magnitude 7,9 stepeni koji je pogodio Nepal poginulo više od 8.000 i povređeno preko 19.000 ljudi. Osim u Nepalu podrhtavanje se osetilo i u severnoj i severoistočnoj Indiji, Tibetu, Kini, Pakistanu i Bangladešu. Epicentar se nalazio oko 80 km severozapadno od glavnog nepalskog grada Katmandua. Ovaj zemljotres smatra se jednim od najsnažnijih koji je uzdrmao ovo područje u posljednih 80 godina. Nepalska policija rano nakon zemljotresa objavila da je poginulo više od 3.200 osoba. Međutim konačni podaci o nastradalima su iznosili preko 8.000 poginulih i preko 19.000 povređenih osoba. Stradala su i mesta sa popisa UNESCO-a i nekoliko planinara na Everestu. Oštećeno ili je uništeno oko 600.000 stambenih jedinica. Organizacije za humanitarnu pomoć narednih šest meseci su dostavljale hranu za 1,4 miliona osoba.
26.april 2015.
Nursultan Nazarbajev peti put izabran za Predsednika Kazahstana.
27.april 2015.
U zvorničku policijsku stanicu oko 19.10 upao naoružani pripadnik vehabijskog pokreta sa puškom pumparicom i pucao u policajce Republike Srpske. U razmeni vatre jedan policajac je ubijen, dvojica ranjena, a napadač likvidiran.
Maj 2015
07.maj 2015.
Konzervativna partija osvaja najveći broj glasova na parlamentarnim izborima u Ujedinjenom Kraljevstvu i prvi put posle 18 godina dobija većinu u parlamentu.
09.maj 2015.
Kumanovski sukob - U sukobima između makedonske policije s jedne i terorističke militantne albanske grupe u Kumanovu poginulo 8 policajaca, 37 ih je ranjeno, poginulo je 14 terorista dok ih je 27 sa oznakama Oslobodilačke nacionalne armije zarobljeno. Do sukoba je došlo kada je policija, navodno djelujući po dojavi građana, nastojala uhapsiti grupu od 50-70 militanata "došlih iz strane države", a koji su se skrivali u Divljem naselju. Militanti su policiji pružili žestok otpor koji se nastavio i sledećeg dana. Ubijeno je 8 policajaca dok je uništeno ili oštećeno više kuća i javnih zgrada. Sukob je okončan sledećeg dana kada je, prema navodima makedonskih vlasti, "teroristička grupa likvidirana", a na poprištu pronađeno 14, odnosno zarobljeno 30 osoba sa uniformama i oznakama Oslobodilačke nacionalne armije koja se borila protiv makedonske vlade tokom sukoba 2001. godine.
14.maj 2015.
Viši sud u Beogradu rehabilitovao je generala Dragoljuba Mihailovića i vratio mu građanska prava koja su mu bila oduzeta u političko-ideološkom procesu komunističkog režima 1946. godine.
17.maj 2015.
Sedmoro mrtvih u višestrukom porodičnom ubistvu u naseljima Martonošu i Oromu kod Kanjiže. Rade Šefer ubio je šestoro ljudi u selima Orom i Martonoš u opštini Kanjiža, a ranio jednu osobu da bi nakon toga bio savladan i usmrćen od strane francuskog državljanina koji je bio prethodnog dana na svadbi Šeferovog sina. Povod Šeferovom krvničkom činu bilo je njegovo neslaganje sa sinovljevim izborom supruge i nije želeo da se par venča. Za ovaj brak okrivio je svoju bivšu suprugu na koju je bio ljut što se od njega razvela, godinu dana pre nego što je počinio ovo višestruko ubistvo. Šefer je imao pedeset i pet godina, živeo je u Senti. Bio je strastveni lovac i član lokalnog lovačkog društva, gde je bio jedan od najboljih strelaca. Posle venčanja Šefer je u Martonošu i Oromu iz lovačke kuće ubio šestoro ljudi među kojima su bili i mlada i njeni roditelji baš kao i njegova bivša supruga i njeni roditelji. Namervao je ubiti i sina al mu je ponestalo municije pa je savladan od strane muža njegove svastike, francuskog državljanina Emanuela Danjona koji ge je usmrtio davljenjem.
"Islamska država" zauzela Ramadi, glavni grad iračke provincije Anbar.
21.maj 2015.
Kirgistan postao 5. član Evroazijske ekonomske unije.
Islamska država (ISIL) zauzeo Tadmur u Siriji sa ostacima drevne Palmire. ISIL je time uspostavio kontrolu nad 50% teritorija Sirije.
22.maj 2015.
Irska je postala prva država na svetu koja je legalizovala istopolne brakove na ustavnom referendumu.
24.maj 2015.
Konzervativac Andžej Duda pobedio tadašnjeg predsednika Bronjislava Komorovskog u drugom krugu predsedničkih izbora u Poljskoj.
29.maj 2015.
Sep Blater dobio peti mandat na čelu FIFA, u senci hapšenja šest visokih zvaničnika organizacije u Švajcarskoj dva dana ranije - daje ostavku 2. juna. Dana 2. juna 2015, šest dana nakon što je vlada Sjedinjenih Američkih Država podigla optužnicu protiv nekoliko tadašnjih i bivših zvaničnika FIFA-e i sportskih marketinških kompanija za mito i pranje novca, Blater je najavio da će raspisati izbore za izbor novog predsednika FIFA-e i da će neće učestvovati na ovim izborima. Švajcarsko državno tužilaštvo je 25. septembra 2015. godine objavilo krivični postupak protiv Blatera zbog „kriminalno lošeg upravljanja... i pronevere“. U oktobru 2015. Blater i drugi najviši zvaničnici FIFA su suspendovani u toku istrage, a u decembru je nezavisni Etički komitet FIFA izbacio Blatera sa funkcije i zabranio mu da učestvuje u bilo kakvim aktivnostima FIFA u narednih osam godina. Dana 24. marta 2021. dobio je drugu zabranu na šest godina i kažnjen je sa iznosom od 1.000.000 CHF od strane Etičkog komiteta nakon istrage o ogromnim isplatama bonusa.
Jun 2015
03.jun 2015.
rat u donbasu
Nova eskalacija sukoba u istočnoj Ukrajini nakon žestokog okršaja ukrajinske vojske i snaga Donjecke narodne republike u mestu Marinka (predgrađe Donjecka).
Broj prolazaka izbeglica sa Bliskog istoka putem preko istočnog Sredozemlja preko Turske i Grčke, porastao je za više od 500% od početka godini, a više od polovine izbeglica su bili Sirijci zvanično saopštenje Fronteks-a.
06.jun 2015.
rat u donbasu
Fudbaleri Barselone osvojili su titulu prvaka Evrope pobedom nad Juventusom 3:1 (1:0) u finalu Lige šampiona.
Papa Franjo posetio Sarajevo.
07.jun 2015.
Dovršeno gašenje analognog TV signala u Srbiji, digitalna televizija sledi standarde DVB-T2, MPEG-4.
09.jun 2015.
U eksplozijama u skladištu nafte u Kijevu nekoliko osoba je poginulo, a na desetine povređeno
10.jun 2015.
16.jun 2015.
Donald Tramp objavio kandidaturu za predsednika SAD na izborima 2016.
17.jun 2015.
20.jun 2015.
Reprezentacija Srbije osvojila je Svetsko prvenstvo u fudbalu do 20. godine pobedom nad Brazilom 2-1 - XX prvenstvo je održano na Novom Zelandu. Sergej Milinković-Savić dobio bronzanu loptu a Predrag Rajković zlatnu rukavicu.
25.jun 2015.
U toplotno talasu koji je zahvatio Pakistan smrtno je stradalo više od hiljadu osoba.
26.jun 2015.
Vrhovni sud SAD je legalizovao istopolne brakove na teritoriji cele zemlje. Vrhovni sud SAD presudio da je istospolni brak ustavno pravo po Četrnaestom amandmanu, te da ga države ne mogu zabraniti i moraju priznati brakove sklopljene van države; presuda donesena sa 5-4 u glasovima (sudija Scalia je nazvao "sudskim pučem").
U terorističkom napadu na hotel u tuniskom gradu Susu ubijeno 37 stranih turista, pri čemu je jedan napadač ubijen, drugi uhapšen.
U sirijskom gradu Kobani pripadnici Islamske države likvidirali 146 Aramejaca.
28.jun 2015.
Ženska košarkaška reprezentacija Srbije osvojila je Evropsko prvenstvo pobedom nad Francuskom. Evropsko žensko košarkaško prvenstvo, 35-to po redu, održano je u Mađarskoj i Rumuniji
29.jun 2015.
UN procenjuje da na Zemlji živi 7,3 milijarde ljudi.
Jul 2015
05.jul 2015.
Građani Grčke su većinom glasova na referendumu glasali protiv uslova kreditiranja koji nude Evropska komisija, Evropska centralna banka i Međunarodni monetarni fond. Početkom meseca jula Grčka nije platila 1,7 milijardi dolara MMF-u. Banke su zatvorene, bankomati daju najviše 60€. U Briselu je zato 13.jula dogovoren treći bailout za Grčku vrednosti do 86 milijardi evra za tri godine, po cenu novih reformi (porezi, penzije, liberalizacija tržišta rada).
08.jul 2015.
Savet bezbednosti UN nije usvojio rezoluciju povodom 20 godišnjice zločina u Srebrenici, pošto je Rusija kao stalna članica uložila veto.
11.jul 2015.
_svg.jpg){kind=small}
U Memorijalnom centru Potočari obeleženo 20 godina od zločina nad muslimanskim stanovništvom u Srebrenici - napadnut premijer Srbije Aleksandar Vučić. Obeležavanju je prisustvovao veliki broj građana i stranih delegacija, među kojima je bio i premijer Srbije Aleksandar Vučić. On je napadnut od strane okupljene muslimanske rulje na ulasku na groblje u Potočarima i zadobio udarac kamenom i pesnicom u levu stranu glave, što je u Srbiji ocenjeno kao organizovani pokušaj ubistva.
12.jul 2015.
Srpski teniser Novak Đoković odbranio titulu na Vimbldonu, pošto je u velikom finalu pobedio Švajcarca Rodžera Federera.
14.jul 2015.
NASA sonda Novi horizonti je postala prva sonda koja je proletela blizu Plutona.
Postignut dogovor o ograničenju iranskog nuklearnog programa u zamenu za ukidanje ekonomskih sankcija.
20.jul 2015.
Kuba i SAD obnovili diplomatske odnose, prekinute 1961. Otopljavanje međusobnih odnosa počelo je 17. decembra 2014.godine kada su američki predsednik Barak Obama i kubanski predsednik Raul Kastro potvrdili zbližavanje SAD-a i Kube nakon 54 godine neprijateljstava.
Najmanje 30 osoba je poginulo, a oko 100 ljudi povređeno u eksploziji u turskom gradu Suruču, koji se nalazi u blizini granice sa Sirijom. Turski zvaničnici sumnjaju da je reč o samoubilačkom napadu Islamske države.
24.jul 2015.
Turska je otpočela vazdušne udare na pozicije militanata Islamske države i kurdske Radničke partije Kurdistana na severu Sirije i Iraka, posle samoubilačkog napada u turskom pograničnom gradu Suruču.
Avgust 2015
08.avgust 2015.
Vaterpolo reprezentacija Srbije osvojila zlatnu medalju na SP u Kazanju pobedom protiv Hrvatske 11:4.
12.avgust 2015.
Velika eksplozija u kineskom gradu Tjencinu usmrtila 145 ljudi, dok je više stotina zbrinuto u bolnicama.
14.avgust 2015.
16.avgust 2015.
17.avgust 2015.
25.avgust 2015.
U Briselu postignuta četiri sporazuma, o Zajednici srpskih opština, energetici, telekomunikacijama i mostu na Ibru.
27.avgust 2015.
28.avgust 2015.
Srpska atletičarka Ivana Španović osvojila bronzanu medalju na Svetskom prvenstvu u Pekingu uz nacionalni rekord.
31.avgust 2015.
Septembar 2015
05.septembar 2015.
05-20.septembar 2015.
Održano je 39. po redu evropsko košarkaško prvenstvo za muškarce i to u četiri zemlje domaćina: Francuskoj, Hrvatskoj, Nemačkoj i Letoniji. Titulu šampiona po treći put osvojila je Španija pobedivši Litvaniju u finalu rezultatom 80:63. Srbija je osvojila četvrto mesto izgubivši od Francuske.
06.septembar 2015.
08.septembar 2015.
U bombaškom napadu na istoku Turske, u vilajetu Igdir, poginulo 12 turskih policajaca.
09.septembar 2015.
Kraljica Elizabeta II postala najduže vladajući britanski monarh u istoriji, prestigavši Viktoriju Hanoversku - na tronu je od 06.februara 1952.godine.
11.septembar 2015.
Najmanje 111 osoba smrtno stradalo kada se građevinski kran srušio na Svetu džamiju u saudijskom gradu Meka, pri čemu je i sama zgrada džamije značajno oštećena.
13.septembar 2015.
Srpski teniser Novak Đoković osvojio je Otvoreno prvenstvo SAD u tenisu pobedivši u finalu Rodžera Federera 3:1.
14.septembar 2015.
rat u siriji
Mađarska policija zatvorila pružni prolaz Horgoš-Segedin, kod mesta Reska, na srpsko-mađarskoj granici, koji su izbeglice sa Bliskog istoka najčešće koristile za prelazak u tu zemlju. U Mađarskoj pooštreni zakoni o nelegalnom ulasku u zemlju, granica sa Srbijom zatvorena podizanjem ograde; u međuvremenu nekoliko zemalja Šengenskog područja uvelo granične kontrole.
16.septembar 2015.
Sukob na graničnom prelazu Horgoš 2, mađarska policija upotrebila suzavac i vodeni top protiv mase zbeglica sa Bliskog istoka koja je oko 15:00 probila ogradu na graničnom prelazu Horgoš 2 pokušavajući da uđe u Mađarsku. Oko hiljadu migranata ponovo je probilo ogradu oko 17.30. Mađarska policija bacala je suzavac i tukla novinare RTS-a. Na granicu su stigli i srpski policajci. U Šid su tokom noći pristigle prve izbeglice koje su preko Hrvatske promenile rutu za odlazak u Zapadnu Evropu nakon što je Mađarska zatvorila granice.
17-18.septembar 2015.
24.septembar 2015.
26.septembar 2015.
Demokratska stranka Srbije i Pokret Dveri organizovali protestni skup u Beogradu sa kojeg su zatražili da se odustane od prodaje Telekoma Srbije i „rasprodaje preostalih prirodnih i privrednih bogatstava Srbije“.
27.septembar 2015.
Premijer Srbije Aleksandar Vučić i predstavnik "Igl hilsa" Muhamed Alabar postavili kamen temeljac za dve stambene kule, čime je zvanično počela izgradnja projekta Beograd na vodi, vrednog 3,5 milijardi evra. Povodom početka izgradnje "Beograda na vodi", odvojeno su održani protesti Inicijative "Ne davimo Beograd" i Demokratske stranke zajedno sa Novom strankom.
28.septembar 2015.
30.septembar 2015.
rat u siriji
Avioni Vazdušno-kosmičkih snaga Rusije počeli da sprovode vazdušnu operaciju nanošenja preciznih udara po pozicijama Islamske države u Siriji. Rusija otvoreno stala na stranu Asadovog režima.
Oktobar 2015
03.oktobar 2015.
U vazdušnom udaru ratnih aviona SAD u avganistanskom mestu Kunduzu pogođena bolnica Lekara bez granica, 20 mrtvih. Komandant američkih snaga u Avganistanu Džon Kembel izvinio se avganistanskom predsedniku Ašrafu Ganiju. Sekretar za odbranu Eš Karter naložio istragu o bombardovanju bolnice. Bolnica u Kunduzu, avganistanskom gradu koji je vojska preotela od talibana, "jako je oštećena" u napadu koji su Ujedinjene nacije osudile kao "neoprostivo i moguće kriminalno delo" i u kome je pored 20 poginulih ranjeno najmanje 37 ljudi. U trenutku bombardovanja u bolnici se nalazilo 105 pacijenata i 80 zaposlenih, Avganistanaca i stranaca. "Lekari bez granica" su saopštili da je njihovo osoblje besomučno telefonom zvalo vojne zvaničnike NATO u Kabulu i Vašingtonu, tokom sat vremena koliko je trajalo bombardovanje bolnice, ali bezuspešno.
05.oktobar 2015.
U Atlanti dogovoreno Transpacifičko partnerstvo, trgovački sporazum SAD, Japana i još deset zemalja, ukupno 40% svetske ekonomije - usledile su ratifikacije (predsednik Donald Trump povlači SAD izovog partnerstva u januaru 2017).
09.oktobar 2015.
10.oktobar 2015.
Najmanje 86 ljudi poginulo, a više od 126 je povređeno u dve eksplozije u centru Ankare kod železničke stanice tokom održavanja mirovnog mitinga.
13.oktobar 2015.
U rudniku kod Kaknja poginula četiri rudara (dan žalosti u FBiH proglašen dva dana kasnije 15. 10.).
Izveštaj holandskog odbora izneo stanovište prema kojem je avion Malaysia Airlines na letu 17 iznad Ukrajine, oboren jula 2014.godine raketom zemlja-vazduh tipa Buk, koja se proizvodi u Rusiji. Odgovornost Ukrajine bila je da, iz predostrožnosti, zatvori vazdušni prostor iznad zone oružanog konflikta, što ona nije učinila. Zvaničan stav Bele kuće je i dalje ostao nepromenjen - MH17 je oboren projektilom zemlja-vazduh, ispaljenim sa teritorije pod kontrolom proruskih separatista u istočnoj Ukrajini. Holandska komisija nije nikome pripisala krivicu za pad aviona, uprkos zapadnim sumnjama da su pobunjenici u istočnoj Ukrajini gadjali avion misleći da je reč o vojnoj letelici. Ruski proizvodjač raketnog Sistema Buk, kompanija Almaz-Antej, saopštila je da je njihova istraga utvrdila da je raketa Buk ispaljena iz sela Zarošenke koja je u vreme nesreće bila pod kontrolom ukrajinske vlade i da je raketa koja je oborila avion bila stariji model proizveden u Rusiji, ali koji više ne koristi ruska vojska.
19.oktobar 2015.
Na parlamentarnim izborima u Kanadi pobedili liberali - novi premijer Džastin Trudo pulen globalističkog Svetskog ekonomskog foruma Klausa Švaba.
22.oktobar 2015.
_svg.png){kind=small}
Narodna skupština Republike Srpske usvojila deklaraciju o genocidu NDH nad Srbima, Jevrejima i Romima tokom Drugog svetskog rata.
24.oktobar 2015.
_svg.png){kind=small}
Neredi u Podgorici na protestima opozicionog Demokratskog fronta - sukobi policije i demonstranata, oko 40 povređenih. Demonstranti ispred Skupštine bacali petarde i baklje. Na ulice su izašle i specijalne snage, a demonstranti su rasterani. Prethodno su poslanici zahtevali da se policijski kordon raziđe i da uđu u parlament. Glavni zahtev protesta je da Vlada Crne Gore podnese ostavku i da takozvana prelazna vlada pripremi nove parlamentarne izbore. Tokom protesta povređeno 15 policajaca a 24 civila je zatražilo pomoć lekara, najviše zbog posledica upotrebe hemijskih sredstava.
25.oktobar 2015.
U ostacima srednjovekovnog grada Rudnika pronađen pečat kneza Lazara.
26.oktobar 2015.
Svetska zdravstvena organizacija uvrstila suvomesnate proizvode i mesne prerađevine na listu potencijalno kancerogenih.
Zemljotres magnitude 7,5 je pogodio Avganistan i Pakistan, usmrtivši najmanje 280 osoba i povredivši više od 800.
27.oktobar 2015.
29.oktobar 2015.
Vlasti NR Kine nakon 36 godina ukinule zakon o politici jednog deteta.
Bidija Devi Bandari postala prva žena koja je izabrana da bude predsednik Nepala.
30.oktobar 2015.
Poginule 32 osobe, a 180 povređeno u eksploziji i požaru u noćnom klubu „Kolektiv” iz Bukurešta. Nakon protesta oko 20.000 ljudi u Bukureštu ostavku podneo premijer Rumunije Viktor Ponta 04.novembra.
31.oktobar 2015.
Erbas A321 ruske avio-kompanije Kogalimavija sa 217 putnika i 7 članova posade, srušio se na Sinaju neposredno po poletanju iz Šarm el Šeika.
Novembar 2015
01.novembar 2015.
Na vanrednim izborima u Turskoj Stranka pravde i razvoja Tajipa Redžepa Erdogana neočekivano povratila apsolutnu većinu. AKP sebe opisuje kao konzervativnu prozapadnu stranku koja se zalaže za liberalne tržišne reforme i pristup Turske u Evropsku uniju. Kao takva je prihvaćena od mnogih evropskih krugova koji u njoj vide ekvivalent demokršćanskih stranaka u Evropi, odnosno model za slične stranke u islamskom svetu. AKP je zbog toga dobila status posmatrača u Evropskoj narodnoj partiji (EPP). S druge strane, AKP je od strane kemalističkog sekularnog establišmenta u Turskoj kritikovana zbog islamističkih tendencija. Zato je 2008. godine ova stranka bila pod pretnjom sudske zabrane.
04.novembar 2015.
07.novembar 2015.
08.novembar 2015.
U Sabrati u Libiji, oteto dvoje službenika srpske ambasade. Do danas nije zvanično saopšteno koji je bio motiv otmice. Kidnaperi su ih držali zarobljene dva i po meseca. Vlasti Srbije sve vreme su najavljivale skoro oslobađanje. Oboje su 20. februara poginuli u američkom bombardovanju terorističkog kampa u kom su držani. Spekulacije o motivima otmice uglavnom su se svodile na trgovinu oružjem. Otmica dvoje državljana Srbije, službenika Ambasade Srbije, je najveća talačka kriza sa kojom se suočila srpska diplomatija. Premijer Srbije Aleksandar Vučić poslove sa oružjem naveo kao jedan o mogućih motiva. Obećano je da će sve biti istraženo. Ipak, prema istraživanju “Insajdera bez ograničenja”, zajedničkog projekta produkcije Insajder i Radija Slobodna Evropa, istraga o mogućim motivima otmice se nije vodila.
09.novembar 2015.
.png){kind=small}
Generalna konferencija Uneska odbacila prijem tzv. Kosova u ovu organizaciju. Sutradan tzv. Ustavni sud tzv. Kosova privremeno suspendovao formiranje Zajednice srpskih opština.
12.novembar 2015.
Najmanje 37 osoba poginulo u dva odvojena bombaška napada u Bejrutu izvedena u šiitskom delu grada od strane dvojice bombaša Islamske države.
Ozloglašeni Džihadista Džon ubijen američkim dronom u sirijskom gradu Raka. Muhamed Emvazi poznatiji kao Džihadi Džon bio je pripadnik Islamske Države poznat po pojavljivanju u snimcima ubistava Džejmsa Folija, Stivena Sotlofa i Dejvida Hejnsa. U snimcima ubistva on odseca glave trojici talaca. U februaru 2015. službe su konačno otkrile da se radi o Muhamedu Emvaziju (poznatom i kao Džon Bitl), britanskom državljaninu rođenom u Kuvajtu 1988. godine.
13.novembar 2015.
Bombaši i strelci Islamske države izveli niz napada u Parizu u kojima je bilo najmanje 130 mrtvih i preko 350 ranjenih ljudi. Predsednik Fransoa Oland je zatvorio državne granice i proglasio vanredno stanje na teritoriji cele Francuske. Osumnjičeni za planiranje Abdelhamid Abaud ubijen je u raciji 18. novembra.
18.novembar 2015.
U terorističkom vehabijskom napadu u Sarajevu ubijena dva pripadnika Oružanih snaga BiH, dok su tri osobe ranjene.
20.novembar 2015.
U terorističkom napadu islamista u savezu sa Al-Kaidom na elitni hotel u Bamaku u Maliju - najmanje 30 mrtvih, uglavnom stranih državljana.
22.novembar 2015.
24.novembar 2015.
Turska oborila ruski avion Su-24 jer je, kako je saopšteno, letelica povredila njen vazdušni prostor na granici sa Sirijom. Turkmenski pobunjenici ubili jednog od dvojice pilota i jednog spasioca iz helikoptera. Moskva potvrdila da je u Siriji oboren ruski helikopter i da je tom prilikom pilot poginuo.
26.novembar 2015.
Ustavni sud Bosne i Hercegovine ocenio neustavnim deo Zakona o praznicima Republike Srpske, tj. Dan Republike Srpske. Republika Srpska ni do danas nije ispoštovala ocenu ovog suda.
28.novembar 2015.
Decembar 2015
01.decembar 2015.
UNICEF saopštio da je tokom godine preko mora u Grčku stiglo 730.000 migranata (61% iz Sirije, 22% iz Avganistana, 7% iz Iraka, 3% iz Pakistana i dr.) i dodatnih 143.000 u Italiju (29% iz Eritreje, 13% iz Sirije, 11% iz Egipta, 9% iz Somalije, 7% iz Nigerije).
02.decembar 2015.
Pucnjava u San Bernardinu u Kaliforniji, bračni par inspirisan "Islamskom državom" ubio 14 a ranio 17 ljudi u napadu na centar za osobe sa posebnim potrebama. Pucnjava i u bolnici u Hjustonu, ubijena jedna osoba. U poteri za beguncem u Denveru napadač ubijen, policajac ranjen. Okršaj i u Savani, žena ubijena, troje ranjeno.
03.decembar 2015.
Vladimir Lazarević, bivši general-pukovnik Vojske Jugoslavije pušten na slobodu nakon odsluženja dve trećine kazne od ukupno 15 godina koju mu je izrekao Haški tribunal. Protiv njega je krajem 2003. podignuta optužnica od strane Haškog tribunala. Haška optužnica teretila je generale Pavkovića, Lazarevića, Lukića i Đorđevića da su od kraja 1998. godine sklopili zajednički zločinački poduhvat sa ciljem da proteraju Albance sa Kosova i Metohije. Presuda je obuhvatala povezanost sa masovnim ubistvima albanskih civila u Suvoj Reci, Velikoj Kruši, Izbici, Meji, Ćuškoj, Vučitrnu, Drenici i Gornjem Obrinju. Lazarević se dobrovoljno predao Haškom tribunalu 3. februara 2005. godine. Osuđen je 2009. godine na 15 godina zatvora, a 2014. godine kazna mu je smanjena na 14 godina.
Britanski borbeni avioni izveli su prve napade protiv Islamske države u Siriji, samo nekoliko sati pošto je parlament usvojio odluku o pokretanju takve akcije, saopštilo je britansko Ministarstvo odbrane.
05.decembar 2015.
Napadač sa mačetom povredio troje ljudi na stanici metroa u Londonu, uzvikujući Ovo je za Siriju, pre nego što ga je policija savladala.
09.decembar 2015.
Visoki poverenik za ljudska prava UN-a objavio dvanaesti izveštaj o stanju u Ukrajini. Prema ažuriranim podacima, poginulo najmanje 9.098, a ranjeno 20.732 osoba. Navodi da situacija ostaje "kritična" zbog priliva municije, oružja i boraca iz Ruske Federacije na teritorije pod kontrolom proruskih pobunjenika na istoku Ukrajine. Evidentirana kršenja ljudskih prava u "Novorusiji", koje uključuju ubistva, mučenje, nezakonito zarobljavanje i prisilni rad, kršenje slobode govora i okupljanja. I ukrajinske snage takođe krše ljudska prava (mučenje, nezakoniti nestanci osoba). Ponovo potvrđena oaograničavanja ljudskih prava na Krimu nametnutih od strane Ruske Federacije.
10.decembar 2015.
Visoki poverenik za ljudska prava UN-a pozvao da se Severna Koreja uputi na Međunarodni krivični sud (MKS) zbog nastavka masovnog kršenja ljudskih prava, posebno prisilnih nestanaka, mučenja i političkih koncentracionih logora u kojima se još uvek drži između 80.000 i 120.000 osoba, pa čak i dece.
11.decembar 2015.
Kriza u Burundiju: 87 mrtvih u napadu na vojne kampove u Budžumburi.
12.decembar 2015.
Na konferenciji Ujedinjenih nacija o promeni klime u Parizu, COP21, predstavnici 195 zemalja usvojili su sporazum o borbi protiv globalnog zagrevanja - Pariski sporazum o klimi. Dogovorene su mere redukcije gasova staklene bašte s ciljem ograničenja povećanja temperature na 1,5 - 2 °C . (predsednik Tramp objavljuje povlačenje SAD u junu 2017.).
Ženama u Saudijskoj Arabiji dozvoljeno da prvi put glasaju na izborima.
18.decembar 2015.
UN procenile da je tokom 2015.godine bilo gotovo 60 miliona izbeglica ili raseljenih širom sveta, što je najveći masovni egzodus u istoriji. Izdvajaju Liban, koji se brinuo za najviše izbeglica u odnosu na broj stanovništva: 209 izbeglica na svakih 1.000 stanovnika.